• Tweets

    Please check your Twitter settings!
  • Blog

    «Σε κάθε τάξη υπάρχουν επιθετικά παιδιά»

    Το μικρό σας επέστρεψε στο σπίτι με μαυρισμένο το μάτι ή σας κάλεσαν στο σχολείο γιατί πάλι έλυσε τις διαφορές του με τα χέρια;

    Η επιθετικότητα είναι ένα πρόβλημα που μπορεί να αντιμετωπιστεί με τους κατάλληλους χειρισμούς είτε το παιδί είναι θύμα είτε θύτης. Το πώς μας εξηγεί η ψυχολόγος – παιδοψυχολόγος και συγγραφέας Αλεξάνδρα Καππάτου (www.akappatou.gr)

    Πολλές φορές βλέπουμε ότι ακόμα κι ένα παιδάκι δύο – τριών χρόνων μπορεί να σηκώσει το χέρι να χτυπήσει, να κλωτσήσει, να τσιμπήσει ή να δαγκώσει… Η επιθετικότητα υπάρχει σε όλα τα παιδιά;

    Πράγματι υπάρχουν δείγματα επιθετικής συμπεριφοράς από πολύ μικρή ηλικία. Η επιθετικότητα σ’ ένα παιδί κορυφώνεται στα δύο με τρία χρόνια μέσα στο πλαίσιο της αναπτυξιακής του πορείας και είναι κάτι φυσιολογικό καθώς αντικατοπτρίζει την προσπάθεια του παιδιού να διεκδικήσει την αυτονομία του και την ανεξαρτησία του αλλά και να εκφράσει την δυσαρέσκειά του όταν αισθάνεται ότι δεν καλύπτονται οι ανάγκες του ή το αγνοούν. Οι γονείς δεν πρέπει να ανησυχούν παρά μόνο όταν αυτή η συμπεριφορά παρουσιάζεται συνεχώς στο σπίτι, στην παιδική χαρά ή στον παιδικό σταθμό ή όταν διαπιστώνουν ότι το παιδί της σχολικής ηλικίας με το παραμικρό επιτίθεται στους άλλους με σκοπό να τους πληγώσει και να τους πονέσει.

    Και πως πρέπει να αντιδράσουμε τότε;

    Είναι πραγματικά ένα κομβικό σημείο. Ο γονείς θα πρέπει να έχουν στο μυαλό τους ότι δεν βοηθάει να λένε συνέχεια μη. Το παιδί μικρής ηλικίας ξεπερνάει πολύ εύκολα τα «μη» και τα «όχι» και μπορεί να επαναλάβει την αρνητική συμπεριφορά λειτουργώντας αντιδραστικά και χειριστικά απέναντι στο γονιό προκειμένου να κινεί το ενδιαφέρον του και να δοκιμάσει τα όρια του. Αυτό που πρέπει να κάνουν οι γονείς είναι να εξηγήσουν στο παιδί ότι δεν πρέπει να χτυπάει επειδή μας πονάει. Αν το κάνει στην επαφή του με έναν άλλο παιδί, ο γονιός θα πρέπει να το απομακρύνει εξηγώντας πάλι γιατί δεν πρέπει να το κάνει, επισημαίνοντας παράλληλα ότι αν θέλει κάτι θα πρέπει να το ζητάει. Πιθανόν να χρειαστεί να το επαναλάβει αρκετές φορές μέχρι να πάρει το παιδί το μήνυμά όμως σταδιακά θα μάθει να ελέγχει τη συμπεριφορά του.

    Γενικά καλό είναι ο γονείς:

    - να έχουν σταθερή συμπεριφορά βάζοντας όρια στα σημαντικά κι όχι στα επουσιώδη
    - να καλύπτουν τις ανάγκες του παιδιού,
    - να δίνουν έμφαση στη θετική συμπεριφορά επαινώντας το και ενθαρρύνοντάς το.
    Πολλές φορές αυτό το τελευταίο βάζει τέλος στην επιθετική συμπεριφορά γιατί όλα παιδιά κατά βάθος θέλουν να ικανοποιούν του γονείς τους και είναι συνήθως πρόθυμα να εγκαταλείψουν την αρνητική συμπεριφορά όταν εισπράττουν «μπράβο» για τη συμπεριφορά που αρέσει στου γονείς.

    Kαι με τα αδερφάκια που μαλλιοτραβιούνται στο σπίτι…

    Σ’ αυτό το σημείο θα ήθελα να τονίσω ότι γενικά ένα θέμα που μπορεί να πυροδοτήσει την επιθετικότητα στις μικρές ηλικίες είναι το καινούργιο αδερφάκι. Η ζήλια του μεγαλύτερου – την οποία συνήθως δεν διαχειρίζονται σωστά οι γονείς – μπορεί να αποτελέσει τη αφορμή ώστε το παιδί να εκφράσει επιθετική συμπεριφορά προς το μικρότερο αδελφάκι του. Κι αυτό οφείλεται κυρίως στο ότι συνήθως η μητέρα ασχολείται περισσότερο με το μωρό. Συνήθως το λάθος που κάνουμε όταν αποκτούμε δεύτερο παιδί είναι να αναθέτουμε στους άλλους τη φροντίδα του μεγαλύτερου (στον μπαμπά, στη γιαγιά, στην νταντά) ενώ το παιδί έχει ανάγκη την ενασχόληση της μητέρας του που νιώθει ότι έχει χάσει εξαιτίας του νέου επισκέπτη δηλαδή του μωρού. Επίσης όταν πάει να πλησιάσει το αδερφάκι να μην το αποθαρρύνουμε με παρατηρήσεις αλλά να το επιβραβεύουμε άμεσα και συχνά κάθε φορά που του δείχνει στοργική συμπεριφορά .
    Τώρα σε ότι αφορά τα μεγαλύτερα παιδιά, όταν δυο αδέρφια τσακώνονται και χτυπούν το ένα το άλλο, αρχικά τα αφήνουμε να επιλύουν μόνα τους τις διαφορές τους. Αν η σύγκρουση είναι έντονη και οι φωνές και τα κλάματα συχνά, τα χωρίζουμε, αποφεύγοντας όμως να πάρουμε το μέρος του ενός ή του άλλου, Μια καλή πρόταση είναι να οδηγήσουμε το καθένα στο δωμάτιό του να ηρεμήσουν και να σκεφτούν. Φυσικά περνάμε το μήνυμα ρητά και απόλυτα ότι δεν επιτρέπετε καμιάς μορφής βίας στο σπίτι. Δεν είναι δυνατόν να αφήνουμε τα παιδιά να χτυπιούνται μέσα στο σπίτι και όμως να απαιτούμε να μην κάνουν το ίδιο έξω από αυτό…

    Ο ρόλος των γονιών είναι σημαντικός στην πρόληψη της επιθετικότητας;

    Το παράδειγμα των γονιών είναι σημαντικό από πολύ νωρίς. Από τη στιγμή της γέννησης θα έλεγα. Το πώς εκφράζεται και πως λειτουργεί ένα ζευγάρι και γενικά οι εντάσεις , οι φωνές και οι καβγάδες μέσα στο σπίτι μπορεί να ενισχύσουν μια επιθετική συμπεριφορά στο παιδί. Επίσης γονείς αυταρχικοί, πιεστικοί, υπερπροστατευτικοί και με υπερβολικές προσδοκίες μπορεί να ενισχύσουν την αρνητική συμπεριφορά στα παιδιά τους και ως εκ τούτου και την επιθετικότητα σε κάθε περίπτωση για διαφορετικούς λόγους. Ένας αυταρχικός γονιός για παράδειγμα βάζει στενά όρια για λόγους εξουσίας. Το ίδιο κάνει κι ένας υπερπροστατευτικός γονιός λόγω φόβου. Και στις δύο περιπτώσεις όμως το παιδί νιώθει ότι καταπιέζεται πράγμα που ενισχύει την αντιδραστικότητά του .

    Τι άλλο μπορεί να ενισχύσει την επιθετική συμπεριφορά στα παιδιά;

    Η πολύωρη ενασχόληση με εκπομπές και ηλεκτρονικά παιχνίδια αμφιβόλου περιεχομένου εξοικειώνουν το παιδί με τη βία, αφού μέσα από αυτά παίρνει το μήνυμα ότι με τη βία λύνει κανείς τις διαφορές του. Γι αυτό είναι σημαντικό να ελέγχουμε τι βλέπει το παιδί, ενώ καλό θα ήταν οι γονείς κυρίως παιδιών προσχολικής ηλικίας να βλέπουν τηλεόραση μαζί με το παιδί ώστε να του εξηγούν αυτά που χρειάζεται.

    Υπάρχουν παιδιά που έχουν τάση να είναι πιο επιθετικά ακόμα κι αν έχουν μεγαλώσει σε ένα ιδανικό περιβάλλον;

    Ιδανικό περιβάλλον δεν ξέρω αν υπάρχει.. Αν εννοούμε γονείς που είναι κοντά στα παιδιά τους, ασχολούνται με αυτά και έχουν σαφή οριοθέτηση και καλή επικοινωνία, θα έλεγα ότι σ’ αυτές τις περιπτώσεις δεν υπάρχει λόγος το παιδί να εκφράσει την αντίρρηση του με επιθετικότητα.
    Πολλές φορές πάντως η επιθετικότητα μπορεί να οφείλεται σε ανωριμότητα του παιδιού, σε αδεξιότητα ή ακόμα και σε ΔΕΠ.-Υ (Διαταραχή ελειμματικής προσοχής και υπερκινητικότας ) ή σε διαταρχή της συμπεριφοράς , προβλήματα που το εμποδίζουν να αναπτύξει τις σωστές κοινωνικές δεξιότητες με τα συνομήλικα παιδιά. Συχνά λοιπόν τα επιθετικά παιδιά μπορεί να είναι παρεξηγημένα παιδιά. Γενικά πάντως γνωρίζουμε ότι τα αγόρια έχουν πιο συχνή έκφραση της επιθετικής συμπεριφοράς κυρίως μέσα από τη σωματική βία. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε όμως ότι και τα κορίτσια καταφεύγουν στην λεκτική βία. Δεν είναι όμως μόνο θέμα φύλου είναι και ανατροφής. Ο τρόπος που μεγαλώνουν οι γονείς τα αγόρια είναι διαφορετικός, κι αυτό το επιβεβαιώνουν και έρευνες αφού τα ενθαρρύνουν να υπερασπιστούν τον εαυτό τους. Ιδιαίτερα ο πατέρας συχνά περνά το μήνυμα στο αγόρι ότι για να κυριαρχήσει θα πρέπει να παλέψει, ακόμα κι αν αυτό κάποιες φορές σημαίνει ότι θα πρέπει να απαντήσει στη βία με βία.

    Πράγματι είναι συχνό φαινόμενο οι γονείς αγοριών όταν ακούν το παιδί τους να λέει «με χτύπησε» ν’ απαντούν «χτύπα κι εσύ»! Ποιος είναι όμως ο σωστός χειρισμός;

    Πρώτα απ’ όλα θα πρέπει να ρωτήσει τι έχει συμβεί και να βεβαιωθεί κατά πόσο φταίει το παιδί του ή όχι. Επίσης είναι σημαντικό να ρωτήσει το παιδί πως ένιωσε και πως αντέδρασε (συνήθως το ξεχνάμε αυτό το κομμάτι). Στη συνέχεια θα πρέπει να περάσει στο παιδί του το μήνυμα ότι θα πρέπει να μάθει να λύνει μόνο του τις διαφορές ενθαρρύνοντας το να υιοθετήσει κάποιες συγκεκριμένες τακτικές, όπως να δείχνει δυνατό όταν το ενοχλούν χρησιμοποιώντας δυναμικές εκφράσεις του στυλ «άσε με ήσυχο», «μη με πειράζεις» και τέλος να ενημερώσει τη δασκάλα. Ο γονιός δηλαδή θα πρέπει να θωρακίσει το παιδί του ώστε να μπορεί να διαχειριστεί αποτελεσματικά μόνο του τα επιθετικά παιδιά που πάντα υπάρχουν σε μία τάξη. Το πιο σημαντικό απ’ όλα είναι να μην αποκτήσει το παιδί τη νοοτροπία θύματος. Το «χτύπα και εσύ» πρέπει να αποτελεί την τελευταία επιλογή.

    Και πως ακριβώς μπορούμε να «δυναμώσουμε» ένα παιδί;

    Με το να ενισχύσουμε την εμπιστοσύνη στον εαυτό του, να του δίνουμε περισσότερες πρωτοβουλίες, να το ενθαρρύνουμε, να καλύπτουμε τις συναισθηματικές του ανάγκες, να ακούμε προσεχτικά τι έχει να μας πει. Επίσης να φροντίζουμε να το φέρνουμε συχνά σε επαφή με συνομήλικα παιδιά. Όσο πιο συχνά έρχεται σε επαφή με παιδιά τόσο πιο γρήγορα θα καλλιεργήσει τις κοινωνικές δεξιότητες που χρειάζεται όχι μόνο για να μάθει να παίζει αλλά και να ενταχθεί στην ομάδα αρμονικά αλλά και να μπορεί να αντιδράσει αποτελεσματικά στο πείραγμα που είναι αναπόσπαστο κομμάτι στο παιχνίδι των παιδιών.

    Οι γονείς δηλαδή δεν θα πρέπει να επεμβαίνουν όταν υπάρχει ένα περιστατικό βίας στο σχολείο;

    Αυτή είναι η τελευταία λύση. Δεν θα πρέπει να είναι ποτέ η πρώτη μας επιλογή. Σαφώς όταν υπάρχουν συστηματικά επεισόδια βίας στο σχολείο θα πρέπει να μιλήσουμε με τον εκπαιδευτικό και ίσως με το διευθυντή ή το σύλλογο γονέων ανάλογα με την σοβαρότητα . Αποφεύγουμε να κάνουμε εμείς παρατήρηση στο άλλο παιδί ή να κάνουμε παράπονα στους γονείς του. Αφήνουμε το σχολείο να το χειριστεί. Επίσης το πρόβλημα δεν λύνεται απαραίτητα με την αλλαγή σχολείου, γιατί δεν εξασφαλίζεται ότι το παιδί θα λειτουργήσει αποτελεσματικά σε άλλο χώρο. Εξάλλου σε κάθε τάξη υπάρχουν κάποια επιθετικά παιδιά. Πρώτα απ’ όλα θα πρέπει να εστιάσουμε στο πως θα μάθει το παιδί να τα αντιμετωπίζει μόνο του χωρίς απαραίτητα να χρειάζεται να απαντήσει με βία αλλά και χωρίς να φάει ξύλο. Αν όμως ένα παιδί πέφτει συνέχεια θύμα βίας θα πρέπει να μιλήσουμε στον εκπαιδευτικό για να σταματήσει αυτή η κατάσταση και με τη συνεργασία του να ζητηθεί αμέσως η βοήθεια από ειδικό, ο οποίος θα δουλέψει με την οικογένεια ή και το παιδί .

    Κι αν το παιδί είναι το θύτης, τι κάνουμε;

    Η αλήθεια είναι ότι συνήθως στον ειδικό καταφεύγουν οι γονείς με παιδιά θύματα. Έρχονται όμως και εκείνοι που τα παιδιά τους είναι επιθετικά όταν το σχολείο τους έχει πιέσει να απευθυνθούν στον ειδικό λόγω συχνών επεισοδίων επιθετικότητας. Ευτυχώς οι εκπαιδευτικοί είναι συνήθως καλά ενημερωμένοι και μπορούν να εντοπίσουν πότε ένα παιδί χρειάζεται βοήθεια , όμως δεν έχουν επαρκείς γνώσεις διαχείρισης περιστατικών βίας . Στην πραγματικότητα κάθε γονιός που βλέπει ότι το παιδί του επιλέγει συστηματικά την επίθεση για να λύσει τις διαφορές του και να διεκδικήσει αυτό που θέλει θα πρέπει να αναλογιστεί σε πρώτη φάση τι φταίει και τι θα μπορούσε ν’ αλλάξει ο ίδιος. Αν όμως η επιθετική συμπεριφορά του παιδιού επιμένει καλό είναι να απευθυνθεί στον ειδικό.

    Υπάρχει δηλαδή αντιμετώπιση για την επιθετικότητα; Πως ακριβώς γίνεται;

    Σε πρώτη φάση απευθύνονται οι γονείς και μετά αξιολογείται το παιδί. Θα πρέπει όμως να τονίσω ότι πολλές φορές η συμπεριφορά του παιδιού μπορεί να αλλάξει αν δουλέψουμε με τους γονείς. Πολύ συχνά, όταν αλλάζουν συμπεριφορά στους γονείς αλλάζει και το παιδί. Σε σοβαρές περιπτώσεις που η επιθετικότητα επιμένει μπορεί να γίνει θεραπεία στο παιδί ή με τη μορφή του παιχνιδιού κλπ. κατά τη διάρκεια της οποίας μαθαίνει να εκφράζει το θυμό του με πιο υγιείς τρόπους. Γενικά όσο πιο γρήγορα εντοπιστεί και αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της επιθετικότητας σε ένα παιδί τόσο το καλύτερο. Σε ένα παιδί μικρής ηλικίας και μία μόνο επίσκεψη στον ειδικό μπορεί να κάνει τη διαφορά αλλάζοντας την κατάσταση. Αν όμως η επιθετική συμπεριφορά έχει εδραιωθεί για χρόνια, χρειάζεται πιο συστηματική προσέγγιση

    Με τη βοήθεια της Αλεξάνδρας Καππάτου Ψυχολόγου – Παιδοψυχολόγου

    .

    OLYMPUS DIGITAL CAMERA

    Περισσότερα

    Αφήστε τα παιδιά να πιστεύουν στον Αι-Βασίλη.

    .Η παράδοση του Αϊ-Βασίλη τρέφει τη φαντασία των μικρών παιδιών και αυτό είναι υγιές κομμάτι της ανάπτυξής τους, σύμφωνα με τους επιστήμονες

    Γενικώς το να λέμε ψέματα στα παιδιά είναι κακό. Ωστόσο υπάρχει και ένα λευκό (όπως η γενειάδα του Αϊ-Βασίλη) ψέμα που καλά κάνουμε και το επαναλαμβάνουμε, σύμφωνα με τους ψυχολόγους. Και αυτό διότι το να πιστεύουν οι μικροί στον Αϊ-Βασίλη αποτελεί φυσιολογικό και υγιές κομμάτι της ανάπτυξής τους. Η έννοια ενός άνδρα που ταξιδεύει… στον αέρα με ένα έλκηθρο το οποίο σέρνουν ιπτάμενοι τάρανδοι και καταφέρνει να μπει στα σπίτια από άκρου εις άκρον της Γης μέσα από την καμινάδα προκειμένου να αφήσει δώρα – και όλα αυτά μέσα σε μία νύχτα – είναι το λιγότερο… παραμυθένια. Ωστόσο ο μύθος του Αϊ-Βασίλη ζει και βασιλεύει στους αιώνες αποτελώντας μια ατράνταχτη παράδοση. Γιατί είναι τόσο διαχρονικός;

    Η φαντασία κομμάτι φυσιολογικής ανάπτυξης

    «Δεν πιστεύω ότι είναι κακό για τα παιδιά να πιστεύουν στον μύθο κάποιου ο οποίος προσπαθεί να κάνει τους ανθρώπους χαρούμενους και να τους επιβραβεύσει αν έχουν δείξει καλή συμπεριφορά» αναφέρει ο δρ Μάθιου Λόρμπερ, παιδοψυχίατρος στο Νοσοκομείο Lenox Hill στη Νέα Υόρκη. «Η φαντασία αποτελεί φυσιολογικό κομμάτι της ανάπτυξης και βοηθά τον εγκέφαλο να γίνεται δημιουργικός».

    Αλλωστε ο μύθος του Αϊ-Βασίλη έχει τις «ρίζες» του στην αλήθεια – ο Αγιος Νικόλαος στον οποίον βασίζεται ήταν υπαρκτό πρόσωπο. Εγινε γνωστός καθώς μοίραζε απλόχερα δώρα και χρήματα στους φτωχούς και αυτές οι αξίες τις οποίες διέδιδε είναι και οι σημαντικές, όπως είπε ο δρ Λόρμπερ στην ιστοσελίδα επιστημονικών ειδήσεων LiveScience. «Αυτό είναι το πνεύμα των Χριστουγέννων, αν και η σημερινή καταναλωτική κουλτούρα μάλλον έχει ξεφύγει ολίγον τι από αυτό το πνεύμα» προσέθεσε ο ειδικός.

    Ο Αϊ-Βασίλης είναι μόνο μία από τις μυθικές φιγούρες στις οποίες πιστεύουν τα παιδιά. Οι μικροί χρησιμοποιούν τη φαντασία τους συνέχεια, ακόμη και αν γνωρίζουν ότι το τελικό «δημιούργημα» αυτής της φανταστικής διαδικασίας είναι ψεύτικο. Οταν, π.χ., τα παιδιά παίζουν «κλέφτες και αστυνόμους», γνωρίζουν ότι στην πραγματικότητα δεν είναι κλέφτες ή αστυνόμοι. Μάλιστα οι ψυχολόγοι ανησυχούν για τα παιδιά που δεν έχουν την ικανότητα να γράφουν ή να λένε τέτοιες φανταστικές ιστορίες, εξήγησε ο ειδικός.

    Στα εμπορικά κέντρα αλλά και στην οθόνη

    Η ιστορία του Αϊ-Βασίλη είναι επίσης «συνυφασμένη» με τη σύγχρονη κουλτούρα – κάθε εμπορικό κέντρο που σέβεται τον εαυτό του έχει τέτοιες ημέρες τον δικό του Αϊ-Βασίλη που φωτογραφίζεται με τα παιδιά, ενώ και η μικρή αλλά και η μεγάλη οθόνη γεμίζουν με την παρουσία του Αϊ-Βασίλη την περίοδο των Χριστουγέννων.

    «Δεν μπορούμε απαραιτήτως να πούμε ότι το να πιστεύουν τα παιδιά στον Αϊ-Βασίλη είναι καλό πράγμα, αλλά σίγουρα δεν είναι κάτι επιβλαβές» . Τα Χριστούγεννα ενώνουν τις οικογένειες και ο μύθος του Αϊ-Βασίλη ενισχύει αυτούς τους δεσμούς.

    Παράλληλα ο Αϊ-Βασίλης βάζει (με ευχάριστο τρόπο) τα παιδιά να κάνουν… homework. Είναι ίσως από τις λίγες φορές που τα μικρά παιδιά κάθονται με τόσο ζήλο να γράψουν γράμμα, γεγονός σημαντικό καθώς τους διδάσκει καλές συνήθειες.

    Η απομυθοποίηση ελέω… συμμαθητών

    Βέβαια, όπως συμβαίνει με όλα τα όμορφα πράγματα, η ιστορία του Αϊ-Βασίλη κάποτε τελειώνει. Τα παιδιά σταματούν να πιστεύουν στον αγαπημένο τους… γενειοφόρο με τον κόκκινο σκούφο σε διαφορετικές ηλικίες – συχνά ο «δάκτυλος» της απομυθοποίησης είναι κάποιος φίλος από το σχολείο.

    Και όταν μπει το «σαράκι» της αμφισβήτησης, αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση. Τα ίδια τα παιδιά αρχίζουν να καταλαβαίνουν ότι κάτι δεν πάει καλά στην ιστορία. Για παράδειγμα, μπορεί να μείνουν ξάγρυπνα τη νύχτα της παραμονής των Χριστουγέννων ώστε να δουν τον Αϊ-Βασίλη να… εμφανίζεται με τα δώρα του. Και όταν εκείνος δεν έρχεται, εκείνα αμφισβητούν την ύπαρξή του. Η αμφισβήτηση αυτή σχετικά με το τι είναι αληθινό και τι όχι αποτελεί φυσιολογικό κομμάτι της νοητικής ανάπτυξης.OLYMPUS DIGITAL CAMERA

    Τι πρέπει να κάνουν οι γονείς

    Τι πρέπει λοιπόν να κάνουν οι γονείς όταν τα παιδιά τους τούς ρωτούν αν ο Αϊ-Βασίλης υπάρχει; Πρέπει ουσιαστικώς να αποφασίσουν αν το παιδί τους είναι πράγματι έτοιμο να μάθει την αλήθεια. Ο καλύτερος τρόπος να χειριστούν το ζήτημα, είναι να ρωτήσουν το παιδί τους αν συνεχίζει να πιστεύει στον Αϊ-Βασίλη. Σε περίπτωση που η απάντηση είναι καταφατική, ίσως είναι νωρίς να του αποκαλύψουν την αλήθεια.

    Ακόμη όμως και όταν φθάσει η στιγμή της αλήθειας, τότε θα ήταν καλό οι γονείς να τονίσουν στα παιδιά τους ότι το πνεύμα αγάπης των Χριστουγέννων είναι και παραμένει αληθινό και να τους μιλήσουν για την πραγματική ιστορία του Αγίου Νικολάου.

    Μη γίνεστε… μαρτυριάρηδες

    Υπάρχουν βέβαια και παιδιά που μεγαλώνουν χωρίς να πιστεύουν στον Αϊ-Βασίλη καθώς είτε είναι τέτοια η κουλτούρα του μέρους στο οποίο ζουν είτε έτσι έχουν επιλέξει οι γονείς τους. Και αυτό δεν είναι κάτι κακό . Ωστόσο, σε αυτή την περίπτωση οι γονείς πρέπει να πουν στα παιδιά τους ότι δεν πρέπει να χαλάσουν το… χριστουγεννιάτικο όνειρο των άλλων παιδιών.

    Σε κάθε περίπτωση, μπορεί ο Αϊ-Βασίλης να αποτελεί μόνο μια παράδοση, ωστόσο «το πνεύμα της προσφοράς προς τους αδύναμους και της ενίσχυσης των ανθρώπινων δεσμών που τον συνοδεύει είναι άκρως αληθινό και οικουμενικό» καταλήγει ο δρ Λόρμπερ.

    Περισσότερα

    Σχολική φοβία.

    25

    Όταν η άρνηση για το σχολείο προχωρά πέρα από την απλή απροθυμία, σκεφτείτε μήπως η σχολική φοβία έχει «τρυπώσει» στην τσάντα του παιδιού σας. Μην ανησυχείτε, υπάρχει λύση!

    Είναι Δευτέρα πρωί. «Ώρα για σχολείο», φωνάζετε όσο πιο χαρωπά μπορείτε. Αντί όμως το παιδί σας να σηκωθεί μαχμουρλίδικα και να αρχίσει να ετοιμάζεται, το βλέπετε να κουκουλώνεται ακόμα περισσότερο και να βογκάει. Πονάει το κεφάλι του, η κοιλιά του, νιώθει ζαλάδα, τάση για εμετό ή κάτι παρόμοιο. Είναι άρρωστο ή προσποιείται για να γλιτώσει το σχολείο; Η πρώτη σας αντίδραση φυσικά είναι να ανησυχήσετε (ή να τρομάξετε, ανάλογα με την… ηθοποιία). Κοιτάτε τα συμπτώματα και συμβουλεύεστε τον παιδίατρο. Τι γίνεται όμως όταν ο γιατρός σάς διαβεβαιώνει ότι το παιδί είναι υγιέστατο, αλλά τα συμπτώματα επιμένουν; Κι όχι μόνο αυτό, αλλά ως δια μαγείας εξαφανίζονται μόλις το παιδί μείνει στο σπίτι. Όχι, το παιδί σας δεν υποφέρει από κάποια σοβαρή σωματική ασθένεια, αλλά πάσχει από σχολική φοβία, την πιο γνωστή και πονηρή αιτία απουσιών, αφού παρουσιάζει συμπτώματα που δύσκολα επαληθεύονται.

    Άρνηση για σχολείο

    Πρώτα απ’ όλα, ας ξεκαθαρίσουμε κάτι. Η σχολική φοβία δεν έχει να κάνει ούτε με τη φυσιολογικότατη άρνηση που μπορεί να παρουσιάσουν τα παιδιά τις πρώτες μέρες της σχολικής χρονιάς ούτε με την ακόμα πιο φυσιολογική επιθυμία για μια μέρα κοπάνας. «Με τον όρο σχολική φοβία εννοούμε τον έντονο και συχνά αδικαιολόγητο φόβο που εκφράζεται με τη δυσκολία και την επίμονη άρνηση του παιδιού να πάει στο σχολείο», λέει η Κατερίνα Στρουμπούλη, ψυχολόγος με ειδίκευση στην αποκατάσταση μαθησιακών δυσκολιών και τη συμβουλευτική γονέων. «Διαφέρει από το άγχος του αποχωρισμού, το οποίο εμφανίζεται από τον έβδομο μήνα έως το δεύτερο περίπου έτος της ζωής του παιδιού και σχετίζεται με την ανησυχία ότι θα χάσει την προστασία και την ασφάλεια που του παρέχουν τα πολύ οικεία σε αυτό πρόσωπα και κυρίως η μητέρα. Η σχολική φοβία δεν πρέπει να συγχέεται με τη συνειδητή άρνηση του παιδιού για το σχολείο». Είναι κάτι βαθύτερο, η εκδήλωση ενός σοβαρού προβλήματος, μιας διαταραχής με επίμονη ανησυχία του παιδιού να εγκαταλείψει το σπίτι του. Σύμφωνα με έρευνες, μάλιστα, εμφανίζεται συχνότερα σε παιδιά δημοτικού και σε μεγαλύτερο ποσοστό στα κορίτσια απ’ ό,τι στα αγόρια.

    Η εικόνα του παιδιού

    Τα συμπτώματα της σχολικής φοβίας εμφανίζονται συνήθως το πρωί, την ώρα που το παιδί πρέπει να πάει σχολείο, κι επιδεινώνονται τη στιγμή της αναχώρησης ή την ώρα που φτάνει στη σχολική αυλή. Σε αντίθεση με τις κρίσεις της… καθημερινότητας, ελάχιστα συμπτώματα εμφανίζονται τα Σαββατοκύριακα ή στις διακοπές , ενώ εμφανίζονται συχνότερα την Κυριακή το βράδυ και τη Δευτέρα το πρωί.

    Το σχολειοφοβικό παιδί βασανίζεται από την ιδέα ότι πρέπει να απομακρυνθεί από το σπίτι του. Για να δικαιολογήσει την απροθυμία του αυτή επικαλείται διάφορες δικαιολογίες, αρκετά λογικοφανείς, που δεν πρέπει όμως να πείσουν τους γονείς. Ένα παιδί που υποφέρει από σχολική φοβία είναι συνήθως ντροπαλό, ιδιαίτερα ευαίσθητο και συνεσταλμένο, με δυσκολία προσαρμογής και αποδοχής μεταβατικών καταστάσεων και αλλαγών. Ωστόσο, αυτό δεν είναι πάντα ο κανόνας. Ακόμα και εξωστρεφή και ανεξάρτητα παιδιά μπορεί να εμφανίσουν σχολική φοβία, όπως και εκείνα που είναι γενικά αγχώδη.

    Ποιες είναι οι αιτίες;

    «Οι αιτίες που προκαλούν σχολική φοβία είναι αρκετές», τονίζει η κ. Στρουμπούλη. «Τα περισσότερα παιδιά που αρνούνται να πάνε σχολείο κατακλύζονται από έντονο άγχος σχετικά με το πώς θα προσαρμοστούν σ’ ένα χώρο έξω από το σπίτι τους. Πώς θα τους αντιμετωπίσουν οι συμμαθητές τους; Ο δάσκαλος θα είναι αυστηρός μαζί τους; Θα τα καταφέρουν με τα μαθήματα; Μια άλλη πολύ σημαντική αιτία είναι το μόνιμο άγχος του αποχωρισμού. Η προσκόλληση κυρίως στο πρόσωπο της μητέρας και η δημιουργία ισχυρού συναισθηματικού δεσμού μαζί της έχει ως αποτέλεσμα την πρόκληση έντονου άγχους όταν το παιδί καλείται να απομακρυνθεί απ’ την προστατευτική αγκαλιά της και να εμπλακεί σε νέες δραστηριότητες έξω από την οικογένεια. Άλλες αιτίες είναι επίσης η δυσλειτουργική δομή της οικογένειας και η έλλειψη επικοινωνίας μεταξύ των μελών της, η υπερπροστατευτικότητα της μητέρας και η ταυτόχρονη παθητικότητα του πατέρα, καθώς και η σύνδεση, από την πλευρά του παιδιού, του σχολείου με κάποια δυσάρεστη εμπειρία που ενεργοποίησε το φόβο του». Τι θα κάνετε όταν αντιληφθείτε ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα; Μην πανικοβληθείτε. Μην αντιδράσετε δηλαδή σπασμωδικά, με φωνές, μαλώματα ή τιμωρίες. Το μόνο που θα καταφέρετε είναι να επιδεινώσετε το πρόβλημα. Η καλύτερη λύση είναι να απευθυνθείτε άμεσα σε ειδικό. Είναι ο κατάλληλος άνθρωπος για να σας ενημερώσει αρχικά για το πρόβλημα που αντιμετωπίζετε, να αναλύσει τα συμπτώματα και να εντοπίσει την πηγή του, ώστε να βοηθήσει στην επίλυσή του. Μην ξεχνάτε ότι το παιδί πρέπει να συνεχίσει το σχολείο. Η δική σας στάση είναι αυτή που θα παίξει κύριο ρόλο ώστε η παρέμβαση να είναι γρήγορη και αποτελεσματική.

    Πώς αντιμετωπίζεται;

    «Η σχολική φοβία αποτελεί ένα σύνδρομο πολύπλοκο και πολυπαραγοντικό», λέει η κ. Στρουμπούλη. «Κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και απαιτείται ανάλυση των παραγόντων που σχετίζονται με τη φοβία και την έχουν προκαλέσει. Η αναζήτηση βοήθειας από ειδικούς (ψυχολόγο, παιδοψυχίατρο, κοινωνική λειτουργό) και η συνεργασία με το οικογενειακό και το σχολικό περιβάλλον κρίνεται απαραίτητη. Τόσο οι γονείς όσο και οι δάσκαλοι πρέπει να παρατηρήσουν προσεκτικά το παιδί και να καταγράψουν τη συμπεριφορά του και τα αίτια που την προκαλούν. Στη συνέχεια, ο ειδικός θα εστιάσει την προσοχή του στη μείωση του άγχους και των φοβικών συμπτωμάτων που το βασανίζουν, θα το ενισχύσει θετικά και θα προετοιμάσει τη σταδιακή επάνοδό του στο σχολείο. Χρειάζεται κατανόηση, υπομονή και επιμονή απ’ όλους όσοι συναναστρέφονται με το παιδί, ώστε η προσπάθεια να έχει αποτέλεσμα και η προσαρμογή του στο σχολείο να γίνει ομαλά». Κανόνες για να προλάβετε το πρόβλημα πριν εμφανιστεί δεν υπάρχουν. Δείξτε ενδιαφέρον στην όποια ανησυχία του παιδιού και προσπαθήστε να του παρουσιάσετε το σχολείο με τα φωτεινότερα χρώματα. Άλλωστε, θα περάσει πολλά χρόνια εκεί.

    Τα συμπτώματα της σχολικής φοβίας

    Η σχολική φοβία εκδηλώνεται με:

    συστηματική άρνηση του παιδιού να πάει στο σχολείο,

    απροσδιόριστα παράπονα του παιδιού σχετικά με το σχολείο, τους συμμαθητές και το δάσκαλό του,

    νευρικότητα, ευερεθιστότητα και έντονο θυμό ή κλάμα την ώρα που ετοιμάζεται για το σχολείο,

    ψυχοσωματικές διαταραχές όπως πονοκέφαλοι, εμετός, κοιλιακοί πόνοι κ.ά.,

    δυσκολία του παιδιού να αποκοιμηθεί το βράδυ ή διαταραγμένος ύπνος κατά τη διάρκεια της νύχτας,

    δυσκολίες στο φαγητό.

    πηγή ingrOLYMPUS DIGITAL CAMERA

    Περισσότερα

    8 συμβουλές για παιδιά χωρίς στρες!

    Οι γονείς είναι οι καλύτεροι «ψυχολόγοι» του παιδιού τους, γιατί εκείνοι το γνωρίζουν σε όλα τα στάδια της ζωής του. Μάθετε πώς θα μπορέσετε να καταλάβετε τι το αγχώνει και να το βοηθήσετε.

    1. Συζητήστε μαζί του: Μόλις δείτε κάποιες αποκλίσεις στη συμπεριφορά του παιδιού, πρέπει να αρχίσετε να το ρωτάτε γιατί το κάνει, τι νιώθει, τι θα ήθελε, ώστε να καταλάβετε τι το προβληματίζει και πού χρειάζεται παρακολούθηση, φροντίδα και βοήθεια. Αν πηγαίνει στο νηπιαγωγείο ή στο σχολείο, θα σας βοηθήσει ιδιαίτερα να το ρωτήσετε για τη μέρα του εκεί, τις σχέσεις με τους συμμαθητές και τη δασκάλα, το πώς βλέπει το ίδιο τις επιδόσεις του και αν αισθάνεται ικανό να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις του. Προσπαθήστε να καταλάβετε από τα λόγια του πώς είναι το σχολικό του περιβάλλον, αν επικρατεί βία ή αν δημιουργείται εκφοβισμός από τα άλλα παιδιά, ένα πρόσφατο φαινόμενο που δυστυχώς έχει εμφανιστεί και στην Ελλάδα.

    2. Δείτε τον κόσμο από τα μάτια του παιδιού σας. Πολλές φορές οι γονείς ξεχνούν ότι τα μικρά παιδιά δεν έχουν τις ίδιες αντιληπτικές και αναλυτικές ικανότητες με τον ενήλικο, ότι δυσκολεύονται να δουν τις διαφορετικές οπτικές των πραγμάτων και ότι αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα με βαρόμετρο τον ίδιο τους τον εαυτό. Με άλλα λόγια, οτιδήποτε και να συμβαίνει στο άμεσο περιβάλλον τους το παίρνουν προσωπικά και απόλυτα. Για παράδειγμα, πιστεύουν ότι οι γονείς τσακώνονται γιατί το ίδιο είναι κακό παιδί και τους κάνει να μαλώνουν. Ή είναι πεπεισμένο ότι η δασκάλα το μάλωσε γιατί δεν είναι ικανό να τα καταφέρει. Φροντίστε, λοιπόν, να εξηγείτε στο παιδί με όρους που το ίδιο μπορεί να καταλάβει τι συμβαίνει γύρω του.

    3. Μην έχετε πολύ μεγάλες προσδοκίες από εκείνο. Αξίζει να θυσιάσετε τις προσδοκίες σας και να βοηθήσετε το παιδί να νιώσει καλά με τον εαυτό και όχι απλώς να δείχνει προσαρμοσμένο. Ο έπαινος χαλαρώνει το στρες, ηρεμεί το νευρικό σύστημα, αυξάνει την αυτοπεποίθηση. Το παιδί αποκτά αποθέματα για να μπορεί να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες της ζωής.

    4. Διατυπώστε προσεκτικά την κριτική σας. Αν χρειαστεί να ασκήσετε κριτική σε κάτι, μην ξεχάσετε να ξεκινήσετε την πρότασή σας βρίσκοντας κάτι το θετικό ή αναγνωρίζοντας το συναίσθημα του παιδιού. Με τον τρόπο αυτό το παιδί δεν νιώθει την κριτική ως απόρριψη και είναι πιο έτοιμο να την ακούσει και να την αποδεχτεί. Επιπλέον, η κριτική σας πρέπει να καταλήγει σε μελλοντικές προτάσεις. Δεν αρκεί να εξηγείτε στο παιδί τί πήγε στραβά. Αυτό που μειώνει το άγχος του είναι οι προτάσεις για την αντιμετώπιση αντίστοιχων μελλοντικών καταστάσεων.

    5. Επιτρέψτε στο παιδί να νιώσει άσχημα. Από πολύ μικρά τα παιδιά -και ιδιαίτερα τα αγόρια- μαθαίνουν ότι δεν πρέπει να κλαίνε, δεν πρέπει να θυμώνουν, δεν πρέπει να αισθάνονται κανένα αρνητικό συναίσθημα και πολύ περισσότερο να το εκφράζουν ανοιχτά. Ο μύθος αυτός αποθαρρύνει τα παιδιά από το να ζητήσουν βοήθεια για τις δυσκολίες τους, ενώ τα «εγκλωβίζει» σε μια μόνιμη κατάσταση στρες, αφού πλέον νιώθουν άσχημα για το γεγονός ότι νιώθουν άσχημα! Άλλωστε, η ικανότητα ενός ατόμου να αναγνωρίζει και να αποδέχεται τα συναισθήματά του, θετικά και αρνητικά, βοηθά στην καλή ψυχική υγεία.

    6. Δείξτε πίστη στις ικανότητές του. Με τη συμπεριφορά σας δώστε του να καταλάβει ότι πιστεύετε πως μπορεί να τα καταφέρει μόνο του. Μη βιαστείτε να λύσετε εσείς τα δικά του προβλήματα, αλλά στηρίξτε το στην προσπάθειά του να επιλύσει τα θέματά του. Η δική σας ενίσχυση και επιβεβαίωση προσφέρει στο παιδί τη δύναμη που χρειάζεται για να αντιμετωπίσει στρεσογόνες καταστάσεις. Αντίθετα, η επίλυση των δύσκολων καταστάσεων από εσάς, παρότι άμεσα αποτελεί την πιο εύκολη λύση, μακροπρόθεσμα οδηγεί σε αδυναμία του παιδιού να στηριχτεί στα πόδια του.

    7. Δώστε εσείς το καλό παράδειγμα. Πρέπει πρώτα να μάθετε εσείς να αντιμετωπίζετε τα προβλήματά σας, να τα εντοπίζετε, να κατεβάζετε ιδέες, να αξιολογείτε τις πιθανές συνέπειες και να μάθετε να φτιάχνετε ένα πρόγραμμα με σκοπό να βοηθήσετε τον εαυτό σας να αντεπεξέλθει σε έντονες καταστάσεις. Μόνο έτσι η συμπεριφορά σας θα αποτελέσει καλό παράδειγμα για το παιδί και θα το βοηθήσει να αντιμετωπίζει σωστά και χωρίς άγχος ό,τι συμβαίνει στη ζωή του.

    8. Αφήστε το να παίξει. Το παιχνίδι έχει καταπληκτικές εκπαιδευτικές ιδιότητες, καθώς ενδυναμώνει τις νοητικές ικανότητες του παιδιού, όπως είναι η γλώσσα, η μνήμη, η λογική σκέψη και η δημιουργικότητα, ενώ το δυαδικό ή ομαδικό παιχνίδι αυξάνει τις κοινωνικές του δεξιότητες. Το παιχνίδι, όμως, έχει και «θεραπευτικές» ιδιότητες. Μέσα από τις ιστορίες που φτιάχνει το παιδί έχει τη δυνατότητα να αναπαραστήσει τους προβληματισμούς του, να επιλύσει συγκρούσεις, να εκτονώσει το άγχος του και να επιδιορθώσει καταστάσεις. Για παράδειγμα, ένα παιδί μπορεί να αισθάνεται άσχημα να συζητήσει με τη μητέρα του ότι στο σχολείο η δασκάλα το πρόσβαλε επειδή δεν ήξερε το μάθημα. Στο παιχνίδι του, όμως, μπορεί να αναπαράγει το περιστατικό, να εκφράσει τα συναισθήματα του θυμού, της θλίψης ή της απογοήτευσης που εκείνη τη στιγμή κατέπνιξε και πιθανόν να δώσει μια άλλη θετική λύση (π.χ. λέει το μάθημα καταπληκτικά και η δασκάλα το επιβραβεύει), αποκαθιστώντας έτσι την ψυχική του ηρεμία.

    Πώς θα καταλάβετε ότι είναι αγχωμένο;
    Το στρες εκδηλώνεται με διάφορα συμπτώματα: στη συμπεριφορά και στην υγεία του παιδιού.
    Αλλαγές στη συμπεριφορά
    Απομόνωση: Το παιδί αποσύρεται από τις συνηθισμένες παιδικές του παρέες και προτιμά να περνά τις περισσότερες ώρες μόνο του. Αν το περιβάλλον του σπιτιού δεν σας βοηθά να προσδιορίσετε κάτι τέτοιο, πάρτε πληροφορίες για τη συμπεριφορά του παιδιού στο χώρο του σχολείου. Η δασκάλα μπορεί να σας προσφέρει ουσιαστική βοήθεια.
    Επιθετικότητα: Εμφανίζει συχνά επιθετική συμπεριφορά απέναντι στα υπόλοιπα παιδιά του σχολείου ή του περιβάλλοντός του. Αν δεν υπάρχει άλλο αδελφάκι στην οικογένεια ή παιδιά στο άμεσο οικογενειακό περιβάλλον αναζητήστε πληροφορίες από τους γονείς των άλλων παιδιών.
    Δεν συμμετέχει σε δραστηριότητες: Προτιμά να κάθεται άπραγο παρά να συμμετέχει σε άλλες δραστηριότητες και κυρίως στα παιχνίδια των συνομηλίκων του (κάτι που τα παιδιά σχεδόν ποτέ δεν αποφεύγουν). Παρατηρήστε αν περνά πολλές ώρες χωρίς να κάνει ουσιαστικά τίποτα ή αν είναι υπερβολικά αφηρημένο.
    Έχει «φοβίες»: Είναι φυσικό πολλά παιδιά να φοβούνται το σκοτάδι ή να τρομάζουν από έναν αλλόκοτο θόρυβο. Οι «φοβίες», όμως, είναι φόβοι υπερβολικοί και ανεπίτρεπτοι, ακόμη και για τα μικρά παιδιά. Δεν είναι δυνατόν ένα παιδί έξι χρόνων να φοβάται, για παράδειγμα, την κατσαρόλα γιατί μπορεί μόλις την ανοίξει να ξεπηδήσει κάποιο τέρας.
    Έχει αϋπνίες: Είναι αφύσικο για κάθε παιδί από την προσχολική ηλικία μέχρι και την εφηβεία να έχει αϋπνίες, να αργεί να κοιμηθεί ή να ξυπνά πολύ νωρίς το πρωί. Οι δυσκολίες στον ύπνο μπορεί να είναι «προάγγελος» χρόνιας κόπωσης ή άλλων ψυχολογικών προβλημάτων, όταν όμως συνοδεύονται από τα παραπάνω συμπτώματα, τότε μάλλον σημαίνουν ότι το παιδί υποφέρει από έντονο στρες.

    Σωματικά συμπτώματα:
    Πόνος στην κοιλιά: Είναι πολύ συνηθισμένο για τα παιδιά να παραπονιούνται ότι πονά η κοιλίτσα τους. Πολλές φορές αυτός ο πόνος δηλώνει ένα μικρό παράπονο ή μια ανάγκη για προσοχή ή ακόμη και κάποια ένταση που δημιουργήθηκε στο χώρο του νηπιαγωγείου ή του σχολείου. Όταν όμως ο πόνος αυτός επαναλαμβάνεται χωρίς να υπάρχει κάποιο άλλο παθολογικό αίτιο, τότε πρέπει να αναζητηθεί η ρίζα του σε μια πιθανή κατάσταση στρες.
    Σφίξιμο στο στήθος: Πρόκειται για το προκάρδιο άλγος, το σφίξιμο δηλαδή που αισθανόμαστε συχνά στην περιοχή γύρω από την καρδιά, όταν είμαστε υπό πίεση. Σε ένα μικρό παιδί αυτός ο πόνος δεν μπορεί να δηλώνει παρά την ένταση που προκαλείται από μια δυσάρεστη συναισθηματική ή ψυχολογική κατάσταση. Οι πιθανότητες να πρόκειται για καρδιακό πρόβλημα είναι απειροελάχιστες.
    Δύσπνοια: Πολλές φορές το παιδάκι που αγχώνεται και υποφέρει παρουσιάζει δυσκολίες στην αναπνοή ή μια κατάσταση σαν είναι μόνιμα λαχανιασμένο.
    Εμφανίζει τικ, ψευδίζει, τραυλίζει: Όλα αυτά πρέπει να προσεχτούν ιδιαίτερα, γιατί μπορεί πολύ συχνά να γίνουν και αιτίες χλευασμού και κοροϊδίας από τα άλλα παιδιά, μια κατάσταση που θα επιδεινώσει κάποιο πρόβλημα που μπορεί να προϋπάρχει.
    Συχνοί εμετοί: Οι επαναλαμβανόμενοι εμετοί που δεν έχουν σχέση με κάποια ασθένεια είναι ένα πολύ συχνό σημάδι του στρες. Χαρακτηριστικό των εμετών αυτών είναι ότι εμφανίζονται λίγη ώρα πριν το παιδί αντιμετωπίσει μια δύσκολη ή δυσάρεστη γι’ αυτό κατάσταση (π.χ. πριν πάει στο σχολείο, πριν πάει στο γιατρό κ.λπ.)
    Ενούρηση: Σε περιπτώσεις έντονου άγχους είναι πιθανόν το παιδί να επιστρέψει σε προηγούμενα στάδια της ανάπτυξής του παρουσιάζοντας ενούρηση συνήθως νυχτερινή. Εφόσον έχουν αποκλειστεί ιατρικοί λόγοι, πρόκειται για μια σαφή ένδειξη έντονου ψυχολογικού στρες, το οποίο το παιδί αδυνατεί να κατανοήσει και να χειριστεί.

    Με τη συνεργασία του Αντώνη Κακούρου (παιδοψυχίατρος).
    OLYMPUS DIGITAL CAMERA

    Περισσότερα

    10 τρόποι για να προφυλάξετε το παιδί σας από τις ιώσεις

    O καιρός σιγά – σιγά έχει αρχίσει να θυμίζει χειμώνα, καθώς η θερμοκρασία έχει πέσει αισθητά σε ολόκληρη τη χώρα και οι πρώτες ιώσεις και κρυολογήματα έχουν κάνει την εμφάνισή τους.

    Μάθετε, λοιπόν, πώς μπορείτε να προστατεύσετε το παιδί σας από τους ιούς και να ελαχιστοποιήσετε τις πιθανότητες να αρρωστήσει. Ακολουθούν 10 εύκολοι και απλοί τρόποι:
    1.Να του μάθετε να πλένει τα χέρια του τακτικά.
    2.Να του τονίσετε ότι δεν πρέπει να αγγίζει τη μύτη, τα μάτια και τα χείλη του με βρώμικα χέρια.
    3.Να φυσά καλά τη μύτη του και να τον βοηθάτε κι εσείς, ώστε να την καθαρίζει καλά και τακτικά.
    4.Να πίνει πολύ νερό.
    5.Να τρέφεται σωστά και υγιεινά, με το διατροφολόγιό του να περιλαμβάνει τις απαραίτητες βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία, που τονώνουν το ανοσοποιητικό σύστημά του, όπως είναι η βιταμίνη C.
    6.Να ζει σε ένα καθαρό σπίτι, οι χώροι του οποίου αερίζονται καθημερινά.
    7.Να φροντίζετε η ατμόσφαιρα στο δωμάτιό του να είναι η κατάλληλη, 19-20 βαθμοί Κελσίου και η υγρασία 40-60%.
    8.Να προσέχετε να μην εκθέτετε το παιδί σε απότομες αλλαγές θερμοκρασίας, από κρύο σε ζέστη και τούμπαλιν.
    9.Να αποφεύγετε την επαφή του παιδιού με άτομα του περιβάλλοντός σας, που είναι άρρωστα.
    10.Να μην αμελείτε να ελέγχετε το παιδί για τυχόν συμπτώματα.
    ??????????????????????

    Περισσότερα

    Παιδικά Χριστούγεννα: Τι θα θυμούνται;

    Λουίζα Βογιατζή

    Τι μας έχει μείνει από τα Χριστούγεννα των παιδικών μας χρόνων και τι θα μείνει στα παιδιά μας; Πώς να τους φτιάξουμε όμορφες εικόνες, που θα θυμούνται όταν μεγαλώσουν;

    Ενηλικιωθήκαμε και αποστασιοποιηθήκαμε επιτέλους από το μελό πανηγύρι των Χριστουγέννων. Ένα γεύμα με την οικογένεια, μερικά δώρα και… τέρμα. Και, ξαφνικά, έρχεται ένα μωρό και πιάνουμε τους εαυτούς μας να περιμένουμε να στολίσουμε μαζί του το πρώτο του δέντρο, να του δείξουμε τις στολισμένες βιτρίνες, να χαρεί με τα δώρα του. Παίρνουμε ακόμη και φωτογραφίες για να θυμάται αργότερα. Ας δούμε, όμως, πώς ακριβώς «δουλεύει» αυτό το παιχνίδι των αναμνήσεων…

    Χριστούγεννα: Το χρονικό μιας παράξενης γιορτής
    • Όσο είμαστε παιδιά δεν βλέπουμε την ώρα να έρθουν και λαχταράμε να κρατήσουν όσο περισσότερο γίνεται.
    • Γινόμαστε έφηβοι και τότε μπορεί να αρχίσουν να μας «τη δίνουν» όλες αυτές οι «γλυκανάλατες» χριστουγεννιάτικες συνήθειες, αντιδράμε στην οικογένεια, στους μεγάλους, θέλουμε να είμαστε διαφορετικοί, αλλά έχουμε κι ένα πολύ ζωντανό παιδί μέσα μας που συγκινείται κρυφά.
    • Μετά ενηλικιωνόμαστε και μπαίνουμε σε καινούργιους ρυθμούς. Πολλές από τις χαρές των παιδικών χρόνων παύουν να μας συγκινούν όσο πριν, αποκτάμε καινούργιες συνήθειες και μανίες και περνάμε τις γιορτές των Χριστουγέννων τεμπελιάζοντας στο κρεβάτι, πηγαίνοντας σινεμά, τρώγοντας πίτσα ή κινέζικο, ταξιδεύοντας και προσπαθώντας να αποφύγουμε τις πολλές οικογενειακές συνεστιάσεις.
    • Και ξανά από την αρχή, όταν κάποιοι από εμάς γινόμαστε γονείς! Τότε συμβαίνει το θαυμαστό και παράδοξο, να γινόμαστε ένα βηματάκι πιο ώριμοι και πιο ενήλικοι και -ίσως ακριβώς λόγω αυτού του μικρού βήματος- ταυτόχρονα να νιώθουμε κάτι πολύ παιδικό να (ξανα)σκιρτάει μέσα μας. Πιάνουμε τον εαυτό μας να (ξανα)συγκινείται με τα Χριστούγεννα, τα δέντρα, τα κάλαντα, τα δώρα, τις μυρωδιές, τα φώτα, τις γιορτές. Τα (ξανα)βλέπουμε όλα αυτά μέσα από τα μάτια του παιδιού μας, τα χαιρόμαστε όσο ίσως δεν τα είχαμε χαρεί όταν ήμασταν οι ίδιοι παιδιά, ξαναθυμόμαστε πώς ήταν για εμάς και θέλουμε οπωσδήποτε να τα θυμάται κι αυτό.

    «Χτίζοντας» αναμνήσεις…
    Προσπαθούμε, λοιπόν, να δημιουργήσουμε για το παιδί ή τα παιδιά μας ωραίες εικόνες, βγάζουμε την οικογένεια και τους συγγενείς από τη… ναφθαλίνη, φτιάχνουμε ατμόσφαιρα, στηνόμαστε πίσω από κάμερες και απαθανατίζουμε τις στιγμές γιατί, όπως ακούμε τον εαυτό μας να λέει: «Αυτά είναι που μένουν». Με λίγα λόγια, δουλεύουμε, από τους πρώτους κιόλας μήνες της ζωής του παιδιού μας, πολύ ευσυνείδητα για να διαμορφώσουμε ωραίες αναμνήσεις που ελπίζουμε ότι θα αντέξουν στο χρόνο. Θα τα θυμάται, όμως, πράγματι όλα αυτά ή άδικα κοπιάζουμε;

    Τι λένε οι επιστήμονες;
    Eίναι μάλλον ισοπεδωτικοί. Όσο κι αν προσπαθούμε, ισχυρίζονται, τα παιδιά μας δεν θα θυμούνται τίποτε από όσα έζησαν πριν από τα τρία τους χρόνια. Μπορεί αυτά τα τρία πρώτα χρόνια να είναι (και είναι) τα πιο πλούσια και τα πιο καρποφόρα σε μάθηση, βιώματα, καινούργιες «γνώσεις» και ικανότητες, όμως τα παιδιά δεν θα έχουν καμία συνειδητή ανάμνηση από όλα αυτά. Δεν θα θυμούνται, λένε, αν είχαμε στο σπίτι το ψηλότερο δέντρο της αγοράς ή αν ο παππούς, ο μπαμπάς και ο νονός έκαναν το τρίο Άγιος Βασίλης, τραγουδώντας εν χορώ με κόκκινα σκουφάκια τα κάλαντα για χάρη του.

    Αναμνήσεις σαν… σοκολάτα
    Χρειαζόμαστε τις ωραίες παιδικές αναμνήσεις των γιορτών γιατί, όταν και όποτε τις ανακαλούμε, αισθανόμαστε ευφορία με τον ίδιο περίπου τρόπο όπως όταν ακούμε ωραία μουσική ή τρώμε σοκολάτα: Το σώμα μας εκκρίνει ενδορφίνες, τις λεγόμενες «ορμόνες της ευτυ­χίας», οι οποίες με τη σειρά τους δυναμώνουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα και τη σωματική και ψυχική μας αντοχή.

    Τι λέει ο απλός κόσμος;
    Μπορεί να μην μπορούμε συνειδητά να ανακαλέσουμε αναμνήσεις από τα πρώτα τρία χρόνια της
    ζωής μας, όμως πολλοί από εμάς έχουν εικόνες από στιγμιότυπα που έλαβαν χώρα πριν από την ηλικία αυτή.
    • «Έχω εικόνες από το σπίτι μας, από το οποίο μετακομίσαμε πριν κλείσω τα τρία. Και θυμάμαι μια σκηνή, που την επιβεβαίωσε η μητέρα μου, ότι ήταν Χριστούγεννα και ήρθε μία γειτόνισσά μας και μου έφερε ένα υπέροχο καροτσάκι κούκλας από μπαμπού, της κόρης της που είχε μεγαλώσει, που το είχα μετά για πολλά χρόνια. Θυμάμαι πώς μπήκε μέσα στο σπίτι με το καροτσάκι και πόσο είχα χαρεί», αναπολεί η Χαρίκλεια, 29 χρόνων τώρα.
    • «Θυμάμαι ότι ήμασταν στο σπίτι της γιαγιάς μου, ότι ο νονός μου είχε ντυθεί Άγιος Βασίλης, ότι δεν τον είχα αναγνωρίσει και ότι φοβόμουν πάρα πολύ. Αυτό θυμάμαι πιο πολύ απ’ όλα, το πόσο είχα τρομάξει μ’ αυτόν τον αλλόκοτο άνδρα με τα μούσια. Οι γονείς μου λένε ότι αυτό έγινε όταν ήμουν δύο…», αναλογίζεται ο Παναγιώτης, 17 χρόνων τώρα.

    Το συναίσθημα «ξεκλειδώνει» αναμνήσεις
    Μπορεί, λοιπόν, τις πολύ πρώιμες αναμνήσεις μας να μην μπορούμε να τις ανακαλέσουμε όπως και όποτε θέλουμε, αλλά κάποια συμβάντα έχουν παρ’ όλα αυτά καταγραφεί σαν εικόνες συνυφασμένες με συναισθήματα. Ούτως ή άλλως, τα συναισθήματα μοιάζουν να είναι το «κλειδί» για τις παιδικές μας αναμνήσεις και σε αυτό συμφωνούν και οι ειδικοί της νευρο­βιολογίας του εγκεφάλου. Κανείς δεν μπορεί να πει τι θα θυμάται ένα παιδί. Το σίγουρο, όμως, είναι ότι οι αναμνήσεις που έχουμε από την παιδική ηλικία εξαρτώνται από το πόσο έντονη συναισθηματικά ήταν για εμάς μια κατάσταση ή ένα συμβάν. Είτε νιώσαμε ζωηρή χαρά, λύπη, ντροπή ή φόβο, το σημαντικό είναι ότι κάτι μας άγγιξε πολύ βαθιά και για αυτόν ακριβώς το λόγο καταχωρίστηκε μέσα μας. Με αυτό τον τρόπο, λοιπόν, μπορεί ένα παιδί να θυμάται ένα χριστουγεννιάτικο τραγουδάκι που του έλεγαν, γιατί ένιωθε πολύ όμορφα καθώς καθόταν ευτυχισμένο και ασφαλές στην αγκαλιά των γονιών του.

    Ποια είναι η αξία των παιδικών αναμνήσεων;
    Ότι ακόμη κι αν δεν θυμόμαστε συγκεκριμένα γεγονότα, έχουμε μέσα μας μια αίσθηση για το αν, πότε και πώς νιώσαμε σαν παιδιά ασφάλεια, θαλπωρή και αγάπη. Αυτές οι θετικές αλλά και οι αρνητικές καταγραφές συνεισφέρουν στη διαμόρφωση της προσωπικότητάς μας, μας κάνουν λιγότερο ή περισσότερο ευαίσθητους και εμπλουτίζουν το συναισθηματικό μας κόσμο κάνοντάς μας ξεχωριστούς και μοναδικούς.

    Τι κάνουμε ως γονείς;
    Αν και δεν μπορούμε να προκαθορίσουμε τι θα θυμούνται τα παιδιά μας και τι όχι, μπορούμε ωστόσο λίγο να συνεισφέρουμε ώστε να τους μείνουν μερικές από τις ωραίες αναμνήσεις.

    Πώς;
    Μιλάμε με τα παιδιά Είναι ωραίο, τα βράδια, ειδικά μετά από ξεχωριστές μέρες όπως αυτές των γιορτών, να ξαναθυμόμαστε τα συμβάντα της μέρας, τι ήταν ωραίο και τι όχι. Όσα γίνονται λόγος και έκφραση παραμένουν στη μνήμη καλύτερα. Και ο ύπνος βοηθά να αποτυπωθούν ακόμη καλύτερα, ώστε να μείνουν σαν αναμνήσεις.
    Επαναλαμβάνουμε μαζί τους Σαν ενήλικοι βαριόμαστε την επανάληψη, για τα παιδιά όμως είναι πολύ σημαντική. Ό,τι αγαπούν, ό,τι τους έδωσε χαρά, θέλουν να το επαναλαμβάνουν απεριόριστα. Με λίγη υπομονή από τη μεριά μας, μπορούμε να τα βοηθήσουμε να αποθηκεύσουν καλύτερα τις αγαπημένες τους στιγμές.
    Τους δίνουμε ευκαιρίες να κινηθούν Δεν είναι αστείο. Η κίνηση, και ιδιαίτερα στον κα­θαρό αέρα, βοηθά στην έκκριση «ορμονών ευφορίας». Με αυτό τον τρόπο βιώνονται ακόμη πιο θετικά οι ωραίες καταστάσεις και καταχωρίζονται πιο εύκολα στη μνήμη.

    Το… μυστρί και το πηλοφόρι των αναμνήσεων
    Το γεγονός της παιδικής «αμνησίας» εξηγείται επιστημονικά ως εξής: Για να μπορούμε να έχουμε αναμνήσεις και να τις ανακαλούμε, πρέπει να συντρέχουν τρεις παράγοντες:
    Η γλώσσα Για να αρχίσει να λειτουργεί η αυτοβιογραφική μας μνήμη, στην οποία αποθηκεύουμε προσωπικά βιώματα, πρέπει να έχουμε κατακτήσει πολύ καλά τη μητρική μας γλώσσα. Βιώματα που δεν ήμασταν σε θέση να περιγράψουμε με λέξεις όταν τα ζήσαμε, δεν «αρχειοθετήθηκαν» και δεν μπορούν να ανασυρθούν από τους θησαυρούς της μνήμης, έστω κι αν θεωρητικά είναι κάπου καταχωνιασμένα. Για να το πούμε διαφορετικά: Η γλώσσα είναι ο αποκωδικοποιητής που κάνει τα βιώματα των αισθήσεων σύμβολα αναγνωρίσιμα για τον εγκέφαλό μας και βοηθά στην καταχώρισή τους.
    Η ωρίμανση του εγκεφάλου Ο εγκέφαλος αναπτύσσεται από τη στιγμή που αρχίζει να διαμορφώνεται το έμβρυο και έως την ενήλικη ζωή. Στα μικρά παιδιά, λοιπόν, δεν έχει αναπτυχθεί ακόμη το δίκτυο των νευρώνων που είναι απαραίτητο για την καλύτερη δυνατή αποθήκευση αναμνήσεων. Η ωρίμανση αυτή ολοκληρώνεται στην εφηβεία, ενώ στις πολύ μικρές ηλικίες η μνήμη λειτουργεί ακόμη με πολύ απλό τρόπο. Το βρέφος «θυμάται» στην αρχή σχεδόν αντανακλαστικά, π.χ. ότι πρέπει να βυζάξει από τη ρώγα για να χορτάσει. «Θυμάται» τη μυρωδιά της μητέρας του και αργότερα ποια είναι η γιαγιά. Μετά τα τρία χρόνια η νευρολογική ανάπτυξη του εγκεφάλου είναι τέτοια που το παιδί είναι σε θέση να απομνημο­νεύει βιώματα και να τα καταγράφει στην αυτοβιογραφική του μνήμη.
    Η ανάπτυξη του Εγώ Γύρω στα 2 με 3 χρόνια, τα παιδιά αρχίζουν να αναπτύσσουν μια αντίληψη του ποια είναι και ότι είναι αυτόνομα πλάσματα, ξεχωριστά από τους άλλους. Τότε περίπου αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους και σε σχέση με το γύρω κόσμο και τότε αρχίζει σιγά-σιγά να αναπτύσσεται και η έννοια του χρόνου: τι είναι το σήμερα, το χθες, το αύριο. Μέχρι να συμβεί αυτό, λένε οι ειδικοί, τα παιδιά δεν είναι σε θέση να αποθηκεύσουν ή να ανακαλέσουν αναμνήσεις.

    Περισσότερα

    Παιδική διατροφή: Tips για το πιάτο του παιδιού σας

    Σύμφωνα με τα δεδομένα των τελευταίων χρόνων, ένα στα τέσσερα παιδιά της χώρας μας είναι παχύσαρκα. Αυτά δεν είναι νέα, θα μας πείτε. Ούτε το γεγονός πως αυτοί οι αριθμοί οφείλονται σε κακές διατροφικές συνήθειες είναι νέα. Είναι συχνό φαινόμενο παρ’ όλα αυτά, πολλοί γονείς να αγνοούν απλούς κανόνες διατροφής. Γι’ αυτό, μιλήσαμε με την κλινική διαιτολόγο – διατροφολόγο, κ. Μαρία Κολοτούρου, συμβουλευτήκαμε την Ελληνική Εταιρία Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας, Ηπατολογίας και Διατροφής, και συγκεντρώσαμε όλα τα «πρέπει» και τα «μη» του παιδικού πιάτου, για να μαθαίνουν οι παλιοί, και να… τρώνε οι καινούριοι.

    Βρεφική διατροφή
    Όταν το νέο μέλος της οικογένειας έρχεται στον κόσμο, τα πράγματα είναι απλά: Το βρέφος σας χρειάζεται μόνο το μητρικό γάλα για να τραφεί. Μέχρι πότε, όμως; Κατά την διάρκεια των έξι πρώτων μηνών της ζωήςμ οι ανάγκες του βρέφους καλύπτονται αποκλειστικά από τον μητρικό θηλασμό ή το γάλα πρώτης βρεφικής ηλικίας, σύμφωνα με τις οδηγίες της Ελληνικής Εταιρίας Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας, Ηπατολογίας και Διατροφής. Σημαντικό είναι να αποφύγετε την στερεά τροφή σε αυτό το διάστημα, καθώς συχνά συνδέεται με την εμφάνιση αλλεργιών στο παιδί, ενώ το πεπτικό του σύστημα αναπτύσσεται ακόμα και δεν είναι έτοιμο να δεχθεί κάτι παραπάνω από το μητρικό γάλα. Άλλωστε, η πρόωρη εισαγωγή στην στερεά τροφή μπορεί να οδηγήσει σε φαινόμενα υπερφαγίας και παιδικής παχυσαρκίας.

    «Στο επόμενο διάστημα, και μέχρι να γίνει δύο ετών, το μητρικό γάλα λειτουργεί ως συμπληρωματική διατροφή», συμπληρώνει η διατροφολόγος, κ. Μαρία Κολοτούρου. Με άλλα λόγια, μετά τους έξι μήνες, εκτός από τον θηλασμό, μπορεί να προστεθεί και η στερεά τροφή στο διαιτολόγιο του μωρού σας. Συνήθως ξεκινάμε με κρέμες από ρυζάλευρο και σιγά – σιγά προσθέτουμε κι άλλα τρόφιμα στην διατροφή του. Στην δέυτερη βρεφική ηλικία, δηλαδή στην φάση του απογαλακτισμού, η Ελληνική Εταιρεία Παιδικής Γαστρεντερολογίας, Ηπατολογίας και Διατροφής συνιστά το γάλα να καλύπτει περίπου το 40% των ενεργειακών αναγκών του παιδιού, δηλαδή περίπου 500mL ημερησίως.

    Μια καλή αρχή για την εισαγωγή στην στερεά τροφή είναι τα λαχανικά. Αφού εξοικειωθεί με αυτά επί αρκετές ημέρες, μπορείτε να συνεχίσετε με φρούτα. Μετά τους οκτώ μήνες, έρχεται η ώρα των πρωτεϊνών, καθώς το παιδί σας είναι έτοιμο να εισαχθεί στον «κόσμο» του κρέατος.

    Σε κάθε περίπτωση, όπως μας λέει η ειδικός και όπως προτείνει η Ελληνική Εταιρεία Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας, Ηπατολογίας και Διατροφής, αφήνουμε το παιδί να εξοικειωθεί με ένα είδος τροφής πριν συνεχίσουμε με κάποιο άλλο, και δοκιμάζουμε, γιατί πάντοτε υπάρχουν οι πιθανότητες αλλεργιών. Επίσης, προσέχουμε ειδικές κατηγορίες προϊόντων, όπως είναι το γάλα αγελάδας και το αυγό, για τα οποία ισχύουν ειδικοί κανόνες. Τα παραπάνω τρόφιμα δεν επιτρέπονται πριν το παιδί συμπληρώσει το πρώτο του έτος.

    Φυσικά, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως η αρχή είναι το ήμισυ του παντός: Όταν ξεκινάτε να δίνετε στο παιδί σας στερεά τροφή, στην ουσία του δίνετε την βάση, το μέτρο σύγκρισης για τις διατροφικές του συνήθειες σε όλη την υπόλοιπη ζωή του. Επομένως, είναι συνετό να μην προχωρήσετε σε υπερβολές σε αυτό το κρίσιμο διάστημα.

    Για περισσότερες πληροφορίες γύρω από τους διατροφικούς κανόνες κατά την κρίσιμη περίοδο του πρώτου έτους, μπορείτε να δείτε αναλυτικά τις οδηγίες της Ελληνικής Εταιρείας Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας, Ηπατολογίας και Διατροφής πατώντας εδώ. Ακατάλληλα για τους πρώτους μήνες τρόφιμα, οδηγίες απογαλακτισμού, η θέση του γάλακτος σε κάθε ηλικία και πολλές ακόμη πληροφορίες βρίσκονται εκεί.

    Μύθοι… στα παιδικά πιάτα
    Από την στιγμή που το παιδί σας άρχισε να περπατάει και μέχρι και την σχολική και εφηβική του ηλικία, τα σωστά διατροφικά πρότυπα είναι εξίσου σημαντικά για την ανάπτυξή του. Ποιες παρεξηγήσεις, όμως, έχουμε κληρονομήσει και εφαρμόσει στο τάισμα των παιδιών μας;

    - Το γάλα
    «Σίγουρα το γάλα είναι πολύ σημαντικό στην διατροφή ενός παιδιού, αλλά πολύ συχνά οι γονείς το παρακάνουν, “μπουκώνοντας” το παιδί με υπερβολικές ποσότητες», μας λέει η κλινική διαιτολόγος – διατροφολόγος, κ. Κολοτούρου. Το να πιέζουμε τα παιδιά να πίνουν όλο και περισσότερο γάλα αφενός το κάνει αντιπαθές σε αυτά και αφετέρου, όπως μας λέει η ειδικός, «τους στερούμε τα θρεπτικά συστατικά άλλων τροφίμων, όπως τα φρούτα και τα λαχανικά».

    - Τρόφιμα που προκαλούν «πνίξιμο»
    Μέχρι τα τέσσερα έτη τους, τα παιδιά είναι καλό να αποφεύγουν τροφές όπως η τσίχλα, οι ξηροί καρποί, το popcorn, οι σκληρές καραμέλες και τα σταφύλια, οι οποίες είναι οι «συνήθεις ύποπτοι» πνιγμού, καθώς μπορούν εύκολα να σταθούν στον λαιμό τους.

    - Ο μύθος των ανθυγιεινών σνακ
    Οι μισοί γονείς στέλνουν στο «πυρ το εξώτερον» τα γαριδάκια, τα πατατάκια και τις σοκολάτες, ενώ οι άλλοι μισοί θεωρούνται πως κακομαθαίνουν τα παιδιά τους, επιβραβεύοντάς τα με ανάλογα γλυκίσματα. Πού βρίσκεται η αλήθεια; «Αυτού του είδους τα τρόφιμα δεν πρέπει να τα καταργούμε από το διαιτολόγιο του παιδιού», μας λέει η διαιτολόγος. «Καλό είναι να τα εντάσσουμε στην διατροφή του, αλλά με τρόπο ούτε υπερβολικό, ούτε και με απαγορεύσεις, καθώς τότε είναι που γίνονται πιο επιθυμητά», συνεχίζει. Η συμβουλή της ειδικού είναι να θέτετε ένα εβδομαδιαίο όριο, ώστε να γνωρίζετε πως το παιδί σας έφαγε την συγκεκριμένη ποσότητα αυτών των σνακ και να μάθει και το ίδιο πως υπάρχει ένα φυσιολογικό όριο στην κατανάλωσή τους.

    - Ο κίνδυνος της σχολικής καντίνας
    Συνήθως, τα λιγότερο κατάλληλα σνακ για τα παιδιά σε ένα σχολικό κυλικείο, είναι και τα πιο «φανταχτερά». Έτσι, τα παιδιά συνηθίζουν να αγοράζουν τυρόπιτες, τσουρέκια και σοκολάτες, τα οποία από την μία δεν είναι καλό να απαγορεύονται, αλλά ούτε και να αποτελούν τον κανόνα, καθώς είναι πλούσια σε λιπαρά. Η ειδικός προτείνει ως καταλληλότερη λύση τα υγιεινά σνακ, κατά προτίμηση προετοιμασμένα από το σπίτι. Δείτε αναλυτικά γιατί τα σωστά σνακ είναι απαραίτητα, καθώς και προτάσεις παιδικής διατροφής σε παλιότερο δημοσίευμα του in2life.

    - «Φάε όλο το φαγητό σου»
    Ποια είναι η σωστή ποσότητα φαγητού, με την οποία πρέπει να γεμίζετε το πιάτο του παιδιού σας; «Σίγουρα η μερίδα του παιδιού δεν μπορεί να είναι ίση ή μεγαλύτερη από αυτήν ενός ενήλικα», μας λέει η κ. Κολοτούρου. «Βέβαια, δεν υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες για τις παιδικές μερίδες, γι’ αυτό και γίνονται τόσες παρεξηγήσεις. Για παράδειγμα, αρκετοί γονείς πιέζουν τα παιδιά τους να φάνε κι άλλο, την στιγμή που αυτά δεν χρειάζονται περισσότερο φαγητό», επισημαίνει, καταλήγοντας: «Ο σεβασμός στην όρεξη του παιδιού είναι εξαιρετικά σημαντικός».

    - Η ποικιλία στην διατροφή
    Μπορεί το fast food να φαντάζει σαν μια εύκολη λύση για τους πολυάσχολους γονείς, αλλά μια τέτοια συνήθεια στερεί από το παιδί τα απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία. Επομένως, η ποικιλία στις τροφές και ο υγιεινός τρόπος μαγειρέματος είναι ο μαγικός συνδυασμός, τον οποίο προσφέρει η μεσογειακή διατροφή. «Το ιδανικό μοντέλο είναι αυτό της μεσογειακής δίαιτας, το οποίο περιλαμβάνει κοτόπουλο, όσπρια, λαδερά, και περιορισμένη ποσότητα κόκκινου κρέατος», σημειώνει η διαιτολόγος. Έτσι, τα παιδιά μαθαίνουν πως το κόκκινο κρέας μπορεί να καταναλωθεί μία φορά την εβδομάδα, και όχι παραπάνω, όπως συνηθίζουν πολλοί Έλληνες.

    - Το σωστό πρωινό
    Δεν πρέπει να ξεχνάτε πως, όπως ισχύει για τον καθένα, το πρωινό είναι ίσως το σημαντικότερο γεύμα και για το παιδί σας. Προσθέτοντας δημητριακά ολικής άλεσης, φυσικούς χυμούς, μέλι και φρούτα, το βοηθάτε να πάρει τις απαραίτητες βιταμίνες και την ενέργεια για να ξεκινήσει την ημέρα του.

    Μερικά ακόμη tips
    *Αν το παιδί σας αρνείται να φάει κάποιο συγκεκριμένο τρόφιμο, μην το πιέζετε και δοκιμάστε να του το προσφέρετε αργότερα.

    *Όταν δεν τρώει όλο το φαγητό του, το πιθανότερο είναι πως έχει χορτάσει. Μην δείχνετε θυμωμένοι όταν του παίρνετε το πιάτο και –για άλλη μια φορά- σεβαστείτε την όρεξή του.

    *Προσπαθήστε να καθιερώσετε το «γεύμα στο τραπέζι». Όταν αρχίζει να περπατάει και να τρέχει, το παιδί σας είναι πιθανόν να θέλει να πραγματοποιεί… γυμναστικές επιδείξεις κατά την διάρκεια του φαγητού, με κίνδυνο πολλές φορές οι μπουκιές να του σταθούν στον λαιμό.

    *Αφήστε τα παιδιά σας να ταΐζουν τον εαυτό τους. Όταν πλέον μπορούν να πιάσουν μια κούπα και να πιουν ή όταν δείξουν ότι θέλουν να χρησιμοποιήσουν τα χέρια τους για να πιάσουν το φαγητό τους, δοκιμάστε να κόψετε το φαγητό σε μικρές μπουκίτσες για να το διευκολύνετε. Στα παιδιά αρέσει να νιώθουν ανεξάρτητα. Ίσως χρειαστεί να ανεχθείτε αρκετούς λεκέδες στην αρχή, αλλά σταδιακά θα μάθει να προσέχει.

    *Δώστε στο παιδί να δοκιμάσει διαφορετικές γεύσεις. Μην αρκείστε στο «τρελαίνεται για κοτομπουκιές, μόνο αυτές τρώει» και επομένως επιλέγετε να του προσφέρετε μόνο κοτόπουλο.

    *Μην «διαγράφετε» τα λιπαρά από την διατροφή του παιδιού σας. Είναι κι αυτά απαραίτητα στον οργανισμό του, και κυρίως στον εγκέφαλό του, μέρος του οποίου αποτελείται από λίπος. Μην του στερείτε την ανάπτυξη, αλλά πάντα να έχετε την αίσθηση του μέτρου.

    του Γιώργου ΚόκουβαΠαιδική διατροφή: Tips για το πιάτο του παιδιού σας

    ??????????????????????

    Περισσότερα

    ‘Γιατί μαμά;” Όταν το παιδί σε φέρνει σε αμηχανία

    Το παιδί των δύο ως έξι χρόνων κάνει ερωτήσεις για το καθετί. Η πιο συχνή ερώτηση είναι το περίφημο «γιατί», στο οποίο οι μεγάλοι δυσκολεύονται πολλές φορές να απαντήσουν.

    Το παιδικό «γιατί» δεν είναι ερώτηση που σχετίζεται μόνο με την αιτιολογία ή τη σκοπιμότητα, αλλά μάλλον με την ανάγκη να τοποθετήσει κάθε φαινό¬μενο μέσα στην γενική τάξη των πραγμάτων, όπως αυτό την αντι-λαμβάνεται. Έτσι όταν ο Piaget ρωτάει ένα παιδί: «Γιατί το φεγγά¬ρι δε φωτίζει παρά μόνο τη νύχτα;», εκείνο του απαντάει: «Επειδή δεν είναι αυτό που διατάζει». Για το μικρό παιδί τίποτε δεν είναι τυχαίο. Όλα είναι φτιαγμένα για τους ανθρώπους και τα παιδιά, με βάση ένα σταθερό και σοφό σχέδιο που στο κέντρο του βρίσκεται ο άνθρωπος.
    Η δυσκολία μας να απαντήσουμε στις ερωτήσεις των παιδιών με ικανοποιητικό τρόπο έγκειται στο γεγονός ότι η απορία τους δεν έχει το ίδιο νόημα που έχει για μας. Εμείς αναζητούμε το λόγο, την αιτία, το σκοπό ή τη συνέπεια, ενώ το παιδί περιμένει από μας όχι τόσο την εξήγηση, όσο την εξασφάλιση που του προσφέρει η διαβε¬βαίωση ότι όλα είναι στη θέση τους. Όταν νιώσουμε πολύ αμήχα¬νοι, μπορούμε να του αντιγυρίσουμε την ερώτηση. Η απάντησή του θα μας κατατοπίσει σχετικά με την άποψή του πάνω στο θέμα και πολλές φορές θα μας διασκεδάσει. Αν όμως το παιδί επιμείνει, τότε πρέπει να προσπαθήσουμε να του δώσουμε τις εξηγήσεις που θα το οδηγήσουν σιγά-σιγά στη γνώση ενός κόσμου του οποίου το ίδιο δε θα αποτελεί πια το κέντρο.
    Μαντούδης Στέλιος.OLYMPUS DIGITAL CAMERA

    Περισσότερα

    10 tips για να μεγαλώσετε χαρούμενα παιδιά

    Υπάρχουν πολλοί και διαφορετικοί τρόποι για να καταφέρει ένας γονιός να κάνει τα παιδιά του ευτυχισμένα και ισορροπημένα. Με τη βοήθεια της επιστήμης, το τοπίο ξεκαθαρίζει ακόμα περισσότερο.

    Oι ειδικοί, μέσα από μακροχρόνιες έρευνες, έχουν να καταθέσουν τη δική τους επιστημονική εμπειρία, προτείνοντάς μας ορισμένα δοκιμασμένα και αποτελεσματικά tips για το μεγάλο ρόλο της ζωής μας. Ας δούμε, λοιπόν, το 10λογο του «καλού» γονιού…

    1. Το χιούμορ βοηθάει

    Το να αστειεύεστε με τα παιδιά σας τα βοηθάει να γίνουν κοινωνικά, σύμφωνα με έρευνα που παρουσιάστηκε στο «Economic and Social Research Councils’ Festival of Social Science». Όταν οι γονείς έχουν χιούμορ και μπορούν να αυτοσαρκάζονται ή να υποδύονται ρόλους, δίνουν στα παιδιά τους το έναυσμα και τα εργαλεία για να σκέφτονται δημιουργικά, να κοινωνικοποιούνται κάνοντας φίλους και να διαχειρίζονται το στρες. Οπότε χαλαρώστε και παίξτε μαζί τους «κλέφτες και αστυνόμους» – τα παιδιά σας θα σας ευγνωμονούν για όλη τους τη ζωή!

    2. Να είστε θετικοί

    Οι γονείς που εκφράζουν αρνητικά συναισθήματα στα μωρά τους ή τους φέρονται με σκληρότητα, είναι πολύ πιθανό να έρθουν αντιμέτωποι με επιθετικά νήπια. Αυτά δεν είναι καθόλου καλά νέα, μιας και η επιθετική συμπεριφορά στην ηλικία των 5 ετών συνδέεται με την εκδήλωση εγκληματικότητας στην ενήλικη ζωή, ακόμα και στο επίπεδο των διαπροσωπικών σχέσεων με το άλλο φύλο, σύμφωνα με σχετική έρευνα. Οπότε, αν αντιληφθείτε ότι εγκλωβίζεστε στο φαύλο κύκλο «θυμωμένος γονιός = θυμωμένο παιδί = πιο θυμωμένος γονιός» κ.ο.κ., προσπαθήστε να τον σπάσετε και να απεγκλωβιστείτε. Είναι σίγουρο ότι θα σας απαλλάξει από ανούσιες αλλά και επικίνδυνες καταστάσεις!

    3. Καλλιεργήστε την αυτο-συμπόνια

    Η ενοχικότητα των γονιών είναι μια πραγματικότητα, αλλά αποφύγετε τις υπερβολές. έρευνες έχουν δείξει ότι η αποδοχή και η αγάπη μας για τον εαυτό μας είναι από τις πιο σημαντικές αξίες στη ζωή ενός ανθρώπου, που τον βοηθούν να μπορεί να αντεπεξέρχεται στις διάφορες προκλήσεις. Η αυτό-συμπόνια είναι αποτέλεσμα βαθιάς περισυλλογής και αποτελεί κατάκτηση ενός συγκροτημένου μυαλού, που έχει την ικανότητα να διαχειρίζεται τις σκέψεις και τα συναισθήματά του χωρίς να χρειάζεται να τα καταπιέζει ή να τα αγνοεί. Είναι η δυνατότητα του να αντιλαμβάνεται κάποιος πότε υποφέρει ο ίδιος, προκειμένου να μπορεί να βγει από τη δυσάρεστη κατάσταση. Οπότε, ως γονείς, μπορείτε να δείχνετε την αγάπη σας για τον εαυτό σας μέσα από τη διαδικασία της ανατροφής των παιδιών σας, ώστε να αποτελείτε για εκείνα το πρότυπο παράδειγμα.

    4. Αφήστε τα να ανοίξουν τα φτερά τους

    Όταν έρχεται η στιγμή τα παιδιά να πάρουν το δρόμο τους, οι ειδικοί συνιστούν να τα διευκολύνουμε να το κάνουν. Σύμφωνα με έρευνες, οι πρωτοετείς φοιτητές που έχουν υπερπροστατευτικούς και παρεμβατικούς γονείς είναι πιο πιθανό να είναι στρεσαρισμένοι, αμήχανοι και «κλειστοί» σε νέες εμπειρίες συγκριτικά με τους συμφοιτητές τους που έχουν πιο χαλαρούς γονείς. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι θα αναγκάσετε το παιδί σας στα 18 του χρόνια να κόψεις τους οικογενειακούς δεσμούς, αλλά, αν πιάσετε τον εαυτό σας να τηλεφωνεί τους καθηγητές του κάνοντας παράπονα για τους βαθμούς του, τότε μάλλον πρέπει να τον φρενάρετε και να κάνετε ένα βήμα πίσω!

    5. Μην παραμελείτε το γάμο σας

    Εάν μεγαλώνετε τα παιδιά σας από κοινού με το σύντροφό σας, μη βάλετε τη σχέση σας μαζί του σε δεύτερη μοίρα μετά τη γέννησή τους. Οι γονείς με μωρά που βιώνουν συναισθηματική αστάθεια στο γάμο τους, όπως π.χ. είναι ένα συναινετικό διαζύγιο, ενδέχεται να προκαλέσουν προβλήματα ύπνου στη νηπιακή ζωή τους, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «Child Development». Όπως κατέδειξαν τα ευρήματα της μελέτης, ένας προβληματικός γάμος όταν το παιδί είναι 9 μηνών μπορεί να προκαλέσει δυσκολία στον ύπνο του όταν πλέον θα έχει γίνει 18 μηνών. Μια πιθανή αιτία είναι το έντονο στρες που δημιουργείται σε τέτοιες καταστάσεις και το οποίο είναι ικανό να διαταράξει τη διαδικασία του ύπνου.

    6. Φροντίστε την ψυχική σας υγεία

    Αν υποψιάζεστε ότι μπορεί να είστε καταθλιπτικοί, ζητήστε βοήθεια – για το καλό το δικό σας και των παιδιών σας. Έρευνες υποστηρίζουν ότι οι καταθλιπτικές μαμάδες αγωνίζονται να μεγαλώσουν τα παιδιά τους. Μάλιστα, συχνά αντιδρούν με αδιαφορία στα κλάματά τους συγκριτικά με τις υγιείς μαμάδες. Επιπλέον, οι μαμάδες που υποφέρουν από κατάθλιψη, προκαλούν άγχος στα παιδιά τους ακόμη κι από τη νηπιακή τους ηλικία, όπως φάνηκε σε σχετική έρευνα. Τα ευρήματα αυτά μπορεί να είναι απογοητευτικά, αλλά οι ερευνητές είναι αισιόδοξοι καθώς πιστεύουν ότι ακόμα και αυτοί οι γονείς μπορούν -αν προσπαθήσουν- να υιοθετήσουν ένα θετικό γονεϊκό πρότυπο συμπεριφοράς.

    7. «Μαμάδες, να είστε καλές με τους γιους σας»

    Ένας δυνατός δεσμός με τη μαμά τους μπορεί να βοηθήσει τα αγόρια της οικογένειας να μην παρεκκλίνουν σε παραβατικές συμπεριφορές, σύμφωνα με έρευνα. Μια ζεστή και συναισθηματική σχέση ανάμεσα στη μαμά και το γιο της είναι πολύ πιο καθοριστική συγκριτικά με εκείνη που αναπτύσσεται ανάμεσα στη μαμά και την κόρη. Τα συγκεκριμένα ευρήματα, που δημοσιεύτηκαν στην επιστημονική επιθεώρηση «Child Development», υπογραμμίζουν τη σπουδαιότητα του «ασφαλούς δεσμού» ανάμεσα στα παιδιά και τους γονείς τους, ώστε να μπορεί το παιδί να καταφύγει στο γονιό του ως «ασφαλή βάση», νιώθοντας σιγουριά απέναντι σε οτιδήποτε το αναστατώνει. Επιπλέον, ο δεσμός μαμάς-γιου είναι καθοριστικός και για τη μελλοντική ερωτική σχέση του παιδιού, όπως αναφέρεται σε παλαιότερη μελέτη. «Η σχέση των γονιών με τα παιδιά τους είναι άκρως σημαντική και αποτελεί το προπύργιο για τις μετέπειτα διαπροσωπικές σχέσεις στη ζωή μας, ως ενήλικοι, αφού οι γονείς μας αποτελούν τα πρότυπά μας», εξηγεί ο δρ. Constance Gager, ερευνητής στο Montclair State University του Νιου Τζέρσεϊ.

    8. Μη σπουδαιολογείτε την αντιδραστικότητά τους

    Οι έφηβοι που αντιμιλούν στους γονείς τους μπορεί να είναι εξοργιστικοί, αλλά η αντιδραστικότητά τους συνδέεται άμεσα με την ικανότητά τους να αντιστέκονται στην ενδεχόμενη πίεση που μπορεί να δεχτούν από τρίτους. Με άλλα λόγια, η αίσθηση αυτονομίας μέσα στο σπίτι θα τους εξασφαλίσει και την αυτονομία στον έξω κόσμο, ανάμεσα στους φίλους κ.ο.κ. Όπως υποστηρίζουν οι ερευνητές, οι έφηβοι χρειάζεται να εξασκηθούν στην υπεράσπιση του εαυτού τους, αλλά πάντα με τη βοήθεια και τη συναίνεση των γονιών τους.

    9. Μην ποντάρετε στην τελειότητα

    Κανείς δεν είναι τέλειος, οπότε δεν είναι ανάγκη να βάζετε τον πήχη τόσο ψηλά ώστε να μην μπορείτε τελικά να αγγίξετε το στόχο. Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «Personality and Individual Differences», οι νέοι γονείς που πιστεύουν ότι πρέπει να αποδείξουν στην κοινωνία πως είναι ικανοί -άρα τέλειοι- στον καινούργιο ρόλο τους, είναι υπερβολικά στρεσαρισμένοι κι έχουν λιγότερη πίστη στον εαυτό τους και στις ικανότητές τους. Οπότε, προσπαθήστε να αγνοήσετε αυτή την πίεση του κοινωνικού κατεστημένου, και να είστε βέβαιοι ότι θα είστε πολύ πιο ήρεμοι και αποτελεσματικοί γονείς.

    10. «Διαβάστε» τα παιδιά σας

    Κάθε γονιός έχει την εντύπωση ότι μεγαλώνει τα παιδιά του με τον καλύτερο τρόπο. Όμως, τελικά, αποδεικνύεται ότι η ανατροφή των παιδιών δεν είναι κάτι που γίνεται με δύο μέτρα και δύο σταθμά. Στην πραγματικότητα, όπως υποστηρίζει έρευνα που δημοσιεύεται στην επιστημονική επιθεώρηση «Journal of Abnormal Child Psychology» και πραγματοποιήθηκε από το Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον, τα παιδιά των οποίων οι γονείς προσαρμόζουν τους κανόνες διαπαιδαγώγησης ανάλογα με την προσωπικότητα των παιδιών τους έχουν κατά 50% λιγότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν άγχος και κατάθλιψη, συγκριτικά με εκείνα που έχουν κάθετους στη συμπεριφορά τους γονείς. Φαίνεται, λοιπόν, ότι ορισμένα παιδιά, ιδιαίτερα εκείνα που παρουσιάζουν δυσκολία στο χειρισμό των συναισθημάτων τους, έχουν ανάγκη από μια μικρή επιπλέον βοήθεια του μπαμπά και της μαμάς. Ωστόσο, συχνά οι γονείς πληγώνουν ακούσια τα παιδιά τους από την υπερπροστασία. Σύμφωνα με την επικεφαλής της έρευνας, δρ. Liliana Lengua, «το κλειδί βρίσκεται στην υποστήριξη του γονιού που θα καθορίζεται από την προτροπή του ίδιου του παιδιού».

    OLYMPUS DIGITAL CAMERAimommy.gr

    Περισσότερα

    10 τρόποι για να αντιμετωπίσουμε ένα επιθετικό παιδί!

    Χτυπάει τα παιδάκια στην παιδική χαρά, τα σπρώχνει για να πάρει τη σειρά τους στις κούνιες, κλοτσάει και δέρνει το αδερφάκι του για να του δώσει αυτό που κρατάει. Τι κρύβεται πίσω από την επιθετική συμπεριφορά ενός παιδιού και πως μπορείτε να την αντιμετωπίσετε;

    Όλοι λίγο-πολύ έχουμε δει παιδιά με επιθετική συμπεριφορά στην παιδική χαρά, στον παιδότοπο, στον παιδικό σταθμό. Κάποιες φορές μάλιστα αυτά τα μικρά τέρατα είναι τα παιδιά μας. Γιατί όμως προκύπτει; Και τι λένε οι ειδικοί γι΄αυτήν;

    Η εκδήλωση της επιθετικής συμπεριφοράς είναι ένα αναπτυξιακό χαρακτηριστικό που εμφανίζεται μέχρι την ηλικία των τριών ετών περίπου και σε αυτή την περίπτωση δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Αν όμως ένα παιδί είναι επιθετικό και σε μεγαλύτερη ηλικία, π.χ. μετά τα πέντε του χρόνια, όταν θα έπρεπε να έχει κοινωνικοποιηθεί, να έχει μάθει να χρησιμοποιεί το λόγο, να μπορεί να ελέγχει τον εαυτό του και να μεταχειρίζεται άλλους τρόπους για να διεκδικεί ή να διαπραγματεύεται αυτό που θέλει, χρειάζεται να αναζητήσουμε τι του προκαλεί αυτού του είδους τη συμπεριφορά

    Γι’ αυτό εσείς πρώτα θα πρέπει να σκεφτείτε πώς να διαχειριστείτε την επιθετική συμπεριφορά του παιδιού, και πως να το βοηθήσετε ώστε να γίνει πιο κοινωνικό, συνεργάσιμο και να αποκτήσει ειρηνικές σχέσεις με τους συνομηλίκους του.

    Αυτό που πρέπει να θυμάστε

    Είναι αδύνατον να μη μαλώσει το παιδί με κάποιο άλλο της ίδιας ηλικίας όταν παίζουν μαζί. Αυτό όμως που θα πρέπει να μάθει είναι να «μαλώνει» με τον σωστό τρόπο, να μην πιάνεται στα χέρια για να λύσει τις διαφορές του, ούτε να προσπαθεί να επιβληθεί με επιθετικές πρακτικές.

    Ας μην παραβλέπουμε επίσης ότι πολλές φορές τα παιδιά απλώς δοκιμάζουν διάφορες συμπεριφορές για να δουν τι θα γίνει αν τραβήξουν τα μαλλιά της μαμάς τους, αν σπρώξουν το αδερφάκι τους ή αν κλωτσήσουν το άλλο παιδάκι στο πάρκο και ανάλογα με τις αντιδράσεις των γονιών τις διαγράφουν ή τις εγκαθιστούν στο μυαλό τους.

    Εμείς, σας δείχνουμε μερικούς τρόπους που θα βοηθήσουν να μην ξανασυμβούν τέτοια «ατυχή» περιστατικά και να βρείτε όλοι την ηρεμία σας:

    1. Συζητάτε συχνά με το παιδί, εξηγώντας του τι επιτρέπεται και τι όχι στη συμπεριφορά του, για να μπορεί κι εκείνο να ελέγχει τις πράξεις του, τα όρια που δεν πρέπει να ξεπερνά. Να μάθει δηλαδή σιγά σιγά να μη σκέφτεται μόνο τον εαυτό του, αλλά και τους γύρω του, τα αισθήματά τους, τα δικαιώματά τους, τις ανάγκες και τις επιθυμίες που οφείλει να σέβεται. Εξηγήστε του, ότι δεν έχουν μόνο οι δικές του απαιτήσεις προτεραιότητα, αν θέλει να έχει φίλους και να είναι αγαπητό. Δώστε έμφαση στο ότι για να έχει καλές σχέσεις με τα άλλα παιδιά πρέπει να μάθει να μοιράζεται τα παιχνίδια, να περιμένει τη σειρά του στις κούνιες και γενικά να ακολουθεί κανόνες. Αργά ή γρήγορα όλα τα παιδιά το μαθαίνουν και προσαρμόζονται, αρκεί να το υπενθυμίζετε συχνά γιατί σε αυτή την ηλικία ξεχνάνε εύκολα.

    2. Βοηθήστε το να καταλάβει ότι, αντί να δείρει ή να σπρώξει κάποιον για να πάρει ένα παιχνίδι, μπορεί να το ζητήσει ευγενικά, δίνοντάς του εσείς το παράδειγμα. Όταν παίζετε μαζί του, χρησιμοποιήστε εκφράσεις όπως «σε παρακαλώ, μπορώ να παίξω κι εγώ με το παζλ;» ή «θα ήθελες να ανταλλάξουμε τα παιχνίδια μας;».

    3. Όταν βλέπετε το παιδί να εκδηλώνει επιθετικότητα, διατηρήστε την ψυχραιμία σας, συγκρατηθείτε, αλλά δείξτε του τη δυσαρέσκειά σας. Πάρτε το κοντά σας και πείτε του με ηρεμία και σταθερότητα ότι δεν σας αρέσει αυτή η συμπεριφορά, ότι δεν είναι από κανέναν αποδεκτή κι ότι δεν χρησιμοποιούμε κλωτσιές και γροθιές για να λύσουμε τις διαφωνίες μας, γιατί αυτό μπορεί να κάνει κακό στον άλλο, τον κάνει να πονάει, και προτρέψτε το να ζητήσει συγγνώμη. Μην ξεχνάτε ότι τα μικρά παιδιά δεν έχουν επίγνωση των συνεπειών των πράξεών τους και μέχρι την ηλικία των έξι ετών δεν μπορούν ακόμα να αντιληφθούν τα συναισθήματα που προκαλούν οι πράξεις τους στους άλλους.

    4. Εξηγήστε του με σαφήνεια τους λόγους για τους οποίους αν δεν συμπεριφέρεται σωστά θα υποστεί τις συνέπειες. Εάν επαναλάβει την επιθετική συμπεριφορά, βάλτε το να καθίσει κάπου κοντά μόνο του για λίγα λεπτά, για να σκεφτεί αυτό που έκανε, επισημαίνοντάς του ότι αν το ξανακάνει θα αναγκαστείτε να φύγετε από εκεί που είστε, π.χ. από την παραλία ή την παιδική χαρά. Σε αυτή την περίπτωση πραγματοποιήστε την απειλή σας για να αντιληφθεί ότι εννοείτε αυτά που λέτε.

    5. Μην προσπαθήσετε να συνετίσετε την επιθετική συμπεριφορά του με επιθετικότητα, γιατί το αποτέλεσμα θα είναι ακόμα χειρότερο. Αν για παράδειγμα το χτυπήσετε, επειδή έδειρε ένα παιδάκι ή το πάρετε τραβώντας το γιατί έσπρωξε κάποιον, σίγουρα θα το κάνετε να φοβηθεί αλλά όχι να καταλάβει ότι η επιθετική συμπεριφορά δεν έχει αποτέλεσμα.

    6. Τονίζετε συχνά τα θετικά στοιχεία του χαρακτήρα του. Πείτε του πόσο περήφανη είστε που είναι, π.χ., τόσο καλό κι ευγενικό παιδί κι ότι είναι σημαντικό αυτό να το δείχνει όταν είναι με άλλα παιδιά.

    7. Κάθε φορά που συμπεριφέρεται όμορφα, μην παραλείπετε να το επαινείτε.

    Η επιβράβευση της επιθυμητής συμπεριφοράς είναι το πιο ισχυρό κίνητρο για να την επαναλάβει.

    8. Δώστε το καλό παράδειγμα

    Μη γίνεστε ποτέ επιθετικοί προς τους γύρω σας, μη διεκδικείτε με φωνές ή εκρήξεις θυμού, μην προσπαθείτε να επιβληθείτε στο παιδί με μερικές ξυλιές. Τα μικρά μιμούνται ό,τι κάνουν οι γονείς τους.

    9. Βοηθήστε το να κοινωνικοποιηθεί

    Η επιθετική συμπεριφορά δείχνει μη επαρκείς κοινωνικές δεξιότητες. Αυτό σημαίνει ότι το παιδί δεν ξέρει πώς να διεκδικήσει αυτό που θέλει ή πώς να διαπραγματευτεί την άρνηση σε κάτι που ζητάει, το θυμό του, τη στεναχώρια του.

    10. Δείξτε σταθερότητα

    Οι γονείς πρέπει να επεμβαίνουν πάντα απ’ όταν ακόμη το παιδί είναι σε πολύ μικρή ηλικία εφαρμόζοντας κάθε φορά την ίδια τακτική όσον αφορά το ποιες συμπεριφορές επιτρέπονται και ποιες απαγορεύονται. Σε κάθε περίσταση που το παιδί εκδηλώνει επιθετικότητα δεν πρέπει να δείχνουν ποτέ ανοχή ή να ακολουθούν ασταθή τακτική, δηλαδή άλλες φορές να το μαλώνουν κι άλλες να το προσπερνούν, αλλά να του επαναλαμβάνουν με σταθερότητα και σαφήνεια ότι δεν πρέπει να το κάνει αυτό. Αν το παιδί δεν μάθει έγκαιρα τι είναι σωστό και τι όχι, αργότερα, όταν θα βρεθεί σε ομάδα με συνομηλίκους, θα υποστεί “βαρύτερες” συνέπειες της συμπεριφοράς του.

    ?????????????????????? της Δώρας Σκαλή, ψυχολόγου-ψυχοθεραπεύτριας

    Περισσότερα