• Tweets

    Please check your Twitter settings!
  • Blog

    Ξύλο στο παιδί για τιμωρία: Θα τρομάξεις αν δεις τι μπορεί να πάθει.

    Συνέπειες της σωματικής τιμωρίας – Αποτελέσματα ερευνών

    Aπό το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού

    Η ενημέρωσή σας για τις επιπτώσεις που έχει η σωματική τιμωρία στην ψυχοκοινωνική ανάπτυξη του παιδιού είναι σημαντική προκειμένου να διαμορφώσετε σαφή εικόνα και προσωπική άποψη επί του ζητήματος αυτού.

    Η διεθνής βιβλιογραφία επισημαίνει ότι η χρήση της σωματικής τιμωρίας αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης αντικοινωνικής συμπεριφοράς, τονίζοντας ότι συχνά οδηγεί σε σωματική κακοποίηση, αφού τα όρια μεταξύ του επιτρεπτού σωφρονισμού και της υπερβολικής βίας είναι δυσδιάκριτα. Επίσης, ερευνητικά αποτελέσματα αποδεικνύουν ότι η συχνή υιοθέτησή της συνδέεται με αρνητικά επακόλουθα (π.χ. εμφάνιση ψυχολογικών διαταραχών, χαμηλή σχολική επίδοση, προβλήματα κοινωνικοποίησης κ.ά.), επισημαίνουν ότι αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για χρήση σωματικής βίας στην ενήλικη ζωή, ενώ τονίζουν ότι τις περισσότερες φορές προκαλεί στα θύματά της θυμό, προσβολή και χαμηλή αυτοεκτίμηση. Επιπλέον το σύνολο των ερευνητών συγκλίνουν στην άποψη περί αναποτε-λεσματικότητάς της σωματικής βίας, καθώς στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι ανήλικοι επαναλαμβάνουν την ανεπιθύμητη συμπεριφορά.

    Επιπρόσθετα, αμφισβητείται σημαντικά και η παιδαγωγική αξία του εν λόγω μέσου, καθώς υποτιμά τη δύναμη και τα ευεργετικά αποτελέσματα του λόγου, εξαίρει τη σωματική υπεροχή, διδάσκει στα παιδιά ότι η χρήση σωματικής δύναμης αποτελεί θεμιτό μέσο επίλυσης προβλημάτων και καταμαρτυρεί ότι η παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων είναι επιτρεπτή προκειμένου να επιτευχθεί ο επιδιωκόμενος στόχος.

    Πιο συγκεκριμένα, έρευνες έχουν επιβεβαιώσει τις ακόλουθες συνέπειες της σωματικής βίας τις οποίες ενστερνίστηκε η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού του ΟΗΕ (1989) και διακήρυξε ως οδηγίες η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής (1998):

    • Τα παιδιά των οποίων οι γονείς καταφεύγουν στη σωματική τιμωρία προκειμένου να ελέγξουν την αντικοινωνική συμπεριφορά επιδεικνύουν μεγαλύτερη αντικοινωνική συμπεριφορά για σημαντικό χρονικό διάστημα, ανεξαρτήτως φυλής, κοινωνικοοικονομικού status, καθώς και γνωσιακών ερεθισμάτων και συναισθηματικής στήριξης που ενδέχεται να τους παρέχουν οι μητέρες τους (Gunnoe & Mariner 1997, Kazdin 1987, Patterson et al. 1989, Straus et al. 1997).

    • Οι ενήλικες που υπήρξαν θύματα σωματικής τιμωρίας και βίας γενικότερα όταν ήταν παιδιά είναι πιο πιθανό να παρουσιάσουν καταθλιπτικά συμπτώματα ή βίαιη συμπεριφορά κατά την ενήλικη ζωή (Berkowitz 1993, Strassberg et al. 1994, Straus 1994, Straus & Gelles 1990, Straus & Kantor 1992).

    • Όσο περισσότερο χτυπούν ένα παιδί, τόσο πιο πιθανό είναι ως ενήλικας να χτυπά τα παιδιά του, την/τον σύντροφό του ή τους φίλους του (Julian & McKenry 1993, Straus 1991, Straus 1994, Straus & Gelles 1990, Straus & Kantor 1992, Widom 1989, Wolfe 1987).

    • Η σωματική τιμωρία αυξάνει την πιθανότητα να ασκήσουν βία τα ίδια τα παιδιά στους γονείς τους, ως μορφή αντεκδίκησης, ιδιαίτερα όταν μεγαλώσουν (Brezina 1998).

    • Το μήνυμα που λαμβάνει ένα παιδί όταν το χτυπούν για να το τιμωρήσουν είναι ότι η βία είναι μια ορθή μέθοδος επίλυσης προβλημάτων (Straus et al. 1980, Straus et al. 1997).

    • Η σωματική τιμωρία είναι υποτιμητική, ενώ το θύμα αισθάνεται απελπισία και ταπείνωση, καθώς στερείται το σεβασμό που του αξίζει, με αποτέλεσμα να γίνεται πιο υποχωρητικό ή επιθετικό (Sternberg et al. 1993, Straus 1994).

    • Η σωματική τιμωρία κλονίζει έως και διαγράφει τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ του γονέα και του παιδιού, μειώνοντας την επιθυμία για συνεργασία εκ μέρους του παιδιού και ενισχύοντας τον εθισμό του σε αυτήν, καθιστώντας άλλες μορφές διαπαιδαγώγησης λιγότερο αποτελεσματικές. Σαν μέτρο διαπαιδαγώγησης μάλλον είναι αναποτελεσματικό, διότι δεν αποδεικνύεται ότι μειώνει την επιθετική ή παραβατική συμπεριφορά (Straus 1994).

    • Τα παιδιά που τα χτυπούν συχνά είναι πιο πιθανό με την πάροδο των ετών να λένε ψέματα ή να εξαπατούν τους γύρω τους, να είναι απείθαρχα στο σχολείο, να φοβερίζουν και να απειλούν συνομήλικους (σε συμμορίες ή μόνα τους), και όλα αυτά χωρίς να αισθάνονται ενοχές ή να έχουν αναστολές (Straus et al. 1997).

    • Η σωματική τιμωρία έχει αρνητική επίπτωση στη γνωσιακή ανάπτυξη των παιδιών, καθώς έχει παρατηρηθεί ότι τα εν λόγω παιδιά έχουν χαμηλή επίδοση στο σχολείο (Straus & Mathur 1995, Straus & Paschall 1998).

    • Η γονεϊκή σωματική τιμωρία συνδέεται με υψηλότερα επίπεδα άμεσης υποχωρητικότητας και επιθετικότητας, χαμηλότερα επίπεδα εσωτερίκευσης/αποδοχής των ηθικών κανόνων, κακή ψυχική υγεία, παραβατικότητα και αντικοινωνική συμπεριφορά και πιθανότητα να εξελιχθεί η σωματική τιμωρία σε σωματική κακοποίηση (Gershoff 2002).

    • Συχνά η σωματική κακοποίηση ξεκινά ως σωματική τιμωρία και στη συνέχεια ο θύτης χάνει τον έλεγχο (Kadushin & Martin 1981, Straus & Yodanis 1994). Οι γονείς που συνηθίζουν να καταφεύγουν στη χρήση σωματικής τιμωρίας μπορεί εύκολα να περάσουν τη διαχωριστική γραμμή και να προβούν σε χτυπήματα τέτοια που η ένταση και η πολιτισμική νομιμότητα ορίζουν ως κακοποίηση. Σε έρευνα διαπιστώθηκε ότι οι απογοητευμένοι από την ανυπότακτη συμπεριφορά των παιδιών τους γονείς παρασύρονται και περνούν από τα ελαφριά χτυπήματα στο ξυλοδαρμό (Straus 2001). Πρόκειται για το επιχείρημα του «συνεχούς» το οποίο εγείρει το ζήτημα του κατά πόσον ένα χτύπημα στον πισινό ή στην παλάμη μπορεί να γίνει πολύ σκληρό και πότε οι γονείς θεωρείται ότι περνούν τη διαχωριστική γραμμή και αρχίζουν να κακοποιούν τα παιδιά. Πριν το 1997, αν και υπήρχαν πολλές μελέτες που συνέδεαν το ξύλο στον πισινό με υψηλά επίπεδα κακής συμπεριφοράς των παιδιών, κάποιοι ισχυρίζονταν ότι η κακή συμπεριφορά ήταν η αιτία του ξύλου. Ωστόσο έκτοτε πολλές μελέτες εξέτασαν τις αλλαγές στη συμπεριφορά με την πάροδο του χρόνου και πρότειναν τη σύνδεση μεταξύ σωματικής τιμωρίας και αυξημένων επιπέδων κακής συμπεριφοράς σε σύγκριση με παιδιά που δεν τιμωρούνταν σωματικά. Αιτίες για τη σωματική τιμωρία που ίσως προκαλούσαν μακροπρόθεσμα κακή συμπεριφορά ενδέχεται να περιλαμβάνουν: τα παιδιά να μιμούνται την τιμωρητική συμπεριφορά των γονιών τους χτυπώντας άλλους ανθρώπους, εκδραμάτιση της προσβολής που προκαλεί η σωματική τιμωρία, μειωμένη αυτοε—κτίμηση, έλλειψη ευκαιριών εκμάθησης ειρηνικών επιλύσεων των συγκρούσε—ων, τιμωρία των γονέων για τις πράξεις της σωματικής τιμωρίας και «διακήρυξη» της ελευθερίας και της αξιοπρέπειας αρνούμενα τον έλεγχο μέσω της σωματικής τιμωρίας. Το πρόβλημα με τη χρήση της σωματικής τιμωρίας είναι ότι, αν οι τιμωρίες αποσκοπούν στη διατήρηση της αποτελεσματικότητάς τους, το ποσό της απαιτούμενης δύναμης πρέπει να αυξάνεται κατά τις διαδοχικές τιμωρίες. Η διαπίστωση αυτή έγινε από την Αμερικάνικη Ακαδημία Παιδιατρικής που δήλωσε ότι: «Ο μόνος τρόπος να διατηρηθεί η αρχική επίδραση του ξύλου είναι να αυξάνεται συστηματικά η ένταση με την οποία δίνεται, γεγονός που οδηγεί εύκολα στην κακοποίηση». Επιπροσθέτως, η Ακαδημία σημείωσε ότι: «Οι γονείς που ξυλοκοπούν τα παιδιά τους είναι πιο πιθανό να χρησιμοποιήσουν άλλες απαράδεκτες μορφές σωματικής τιμωρίας».

    πηγή boro.gr

    Περισσότερα

    Τα παιδιά μαθαίνουν αυτό που βιώνουν.

    ← Πίσω στο blog

    Γράφει ο Ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

    Για τα παιδιά μας, οι γονείς είμαστε η κύρια πηγή των πρώτων τους εντυπώσεων. Μετά είναι το σχολείο. Αργότερα οι φίλοι. Και παράλληλα η πολυπαραγοντική πραγματικότητα που ονομάζουμε »κοινωνία». Τα παιδιά μαθαίνουν μέσα από τα βιώματά τους, τα παραδείγματα γύρω τους, τα πρότυπα: μέσα στην οικογένεια, την παρέα, το σχολικό περιβάλλον και επιπλέον η τηλεόραση, το internet, τα video games…

    Αν ένα παιδί πάρει αγάπη

    θα μάθει να αγαπά και να δίνει αγάπη.

    Αν σ’ ένα παιδί μιλάμε ειλικρινά,

    εξηγώντας του κάθε φορά πως έχουν τα πράγματα

    θα μάθει να είναι κι αυτό ειλικρινές.

    Αν ένα παιδί ακούει καβγάδες, επικρίσεις, φωνές, ανταγωνισμούς,

    θα έχει κι αυτό ένταση και θα τη βγάλει στις δικές του επαφές.

    Αν ένα παιδί το ντροπιάζουμε, το απαξιώνουμε, το υποτιμάμε,

    θα μεγαλώσει μέσα στις ενοχές, χωρίς αυτοπεποίθηση, χωρίς πίστη στο εαυτό του.

    Αν ένα παιδί ζει σ’ ένα περιβάλλον με υπομονή, αποδοχή, δικαιοσύνη,

    τότε κι αυτό μαθαίνει να είναι δίκαιο, υπομονετικό και ανεκτικό με τους άλλους.

    Αν έχει επιδοκιμασία και νιώθει ασφάλεια,

    μαθαίνει να εκτιμάει και να έχει πίστη στον εαυτό του και τους άλλους.

    Πολλές φορές θυμώνουμε ή απογοητευόμαστε μαζί τους για πράγματα που κάνουν (όλη την ώρα στην τηλεόραση, κολλάνε στο κομπιούτερ… κι αργότερα, μεγαλώνοντας, που δεν μας ακούνε, που μιλάνε άσχημα…)Εμείς;

    πηγή ενικός

    Περισσότερα

    Γιατί το παιδί είναι συνέχεια λυπημένο;

    Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι η κατάθλιψη επηρεάζει μόνο τους ενήλικες. Στην πραγματικότητα όμως ακόμα και τα παιδιά και οι έφηβοι μπορούν να επηρεαστούν πάρα πολύ. Το πρόβλημα για τους γονείς είναι ότι η κατάθλιψη στα παιδιά μπορεί να είναι δύσκολο να εντοπιστεί. Διαβάστε στο επιστημονικό άρθρο που ακολουθεί όλα τα ύποπτα συμπτώματα.

    Γράφει η Χριστίνα Ι. Μπουντούρη

    Γενικός – Οικογενειακός Ιατρός

    Ένα όχι τόσο ασήμαντο ποσοστό παιδιών πάσχει από μια ψυχική διαταραχή, όπως άγχος ή κατάθλιψη. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να εντοπίσετε τη διαφορά μεταξύ μίας κακής διάθεσης και των ύποπτων συμπτωμάτων μίας αρχόμενης συναισθηματικής διαταραχής. Τα ύποπτα σημάδια περιλαμβάνουν κακή διάθεση, θλίψη, κλάμματα, ευερεθιστότητα και απομόνωση, τα οποία όμως δεν σχετίζονται με ένα συγκεκριμένο γεγονός και δεν μπορούν να εξηγηθούν από μία προφανή αιτία.

    Για παράδειγμα, αν υπάρξει ένα πένθος στην οικογένεια είναι φυσιολογικό όλοι να είναι θλιμένοι. Αλλά αν αισθάνεστε οτι η αντίδραση του παιδιού σας είναι πολύ ακραία ή διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα θα μπορούσε να είναι ένα σημάδι κατάθλιψης.

    Επιπλέον αν η διάθεση του παιδιού σας επηρεάζει την λειτουργικότητά του μπορεί και αυτό να είναι ένα σημάδι που πρέπει να διερευνηθεί. Έτσι αν πέφτει η απόδοση στο σχολείο και έχει χάσει το ενδιαφέρον του για πράγματα που τον ευχαριστούσαν στο παρελθόν αυτό πρέπει να σας βάλει σε σκέψεις.

    Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνετε είναι να μιλήσετε στο παιδί σας και να προσπαθήστε να μάθετε τι το ενοχλεί. Ότι και αν σας πει μην το υποτιμήσετε. Μπορεί ένα πρόβλημα να μην φαίνεται σημαντικό για εσάς, αλλά να είναι σημαντική υπόθεση για το παιδί σας. Εάν συνεχίζετε να ανησυχείτε επισκεφτείτε έναν ειδικό, καθώς υπάρχουν αρκετές επιλογές, συμπεριλαμβανομένων των συμβουλευτικών υπηρεσιών και της γνωστικής συμπεριφορικής θεραπείας
    Iatropedia.gr

    Περισσότερα

    Η ανάπτυξη στη νηπιακή ηλικία: τι να περιμένω από το παιδί μου;

    Ως γονείς συχνά περιμένουμε πολλά πράγματα από τα παιδιά μας, τα οποία κάποιες φορές μπορεί να μη συνάδουν με τη χρονολογική τους ηλικία ή με το αναπτυξιακό στάδιο στο οποίο βρίσκονται.
    Για να κατανοήσουμε καλύτερα το τι μπορεί να κάνει ένα παιδί προσχολικής ηλικίας, πρέπει πρώτα να κατανοήσουμε τις αλλαγές που γίνονται στο στάδιο αυτό της ανάπτυξης.
    Συγκεκριμένα, τα βασικά χαρακτηριστικά της νηπιακής ηλικίας είναι τα ακόλουθα:
    • Στο σωματικό τομέα η ανάπτυξη συνεχίζεται, χωρίς όμως να ακολουθείτο γρήγορο ρυθμό της βρεφικής ηλικίας.
    • Στον κινητικό τομέα το νήπιο αρχίζει σταδιακά να ασκεί έλεγχο στο περιβάλλον.
    • Στο νοητικό τομέα παρουσιάζεται ραγδαία γλωσσική ανάπτυξη και εμφανίζεται η συμβολική λειτουργία της γλώσσας. Το νήπιο χρησιμοποιεί προέννοιες και οι συλλογισμοί του είναι μεταγωγικοί. Η σκέψη του είναι εγωκεντρική (όχι εγωιστική) , επικεντρώνεται σε ένα χαρακτηριστικό κάθε φορά και δεν έχει αναστρεψιμότητα. Κατά την προσχολική ηλικία παρατηρείται μεγάλη αύξηση του λεξιλογίου και βελτίωση στο εννοιολογικό περιεχόμενο των λέξεων, καθώς και στον τομέα της σύνταξης-μορφολογίας.
    • Στον τομέα της ψυχοκινητικής ανάπτυξης παρατηρείται βαθμιαία εξελικτική πορεία στον έλεγχο των λεπτών κινήσεων.
    • Στο συναισθηματικό τομέαπαρατηρείται ενίσχυση του Εγώ. Σημαντικό στοιχείο στον τομέα αυτό είναι η ενίσχυση της αυτονομίας-πρωτοβουλίας.
    • Στον κοινωνικό τομέα το παιδί αρχίζει να εντάσσεται συχνότερα σε ομάδες συνομηλίκων. Εκτός από την οικογένεια φορέας κοινωνικοποίησης είναι πια το σχολείο και οι ομάδες συνομηλίκων.
    Χαρακτηριστικά γεγονότα της νηπιακής ηλικίας
    • Το παιδί αρχίζει να αντιλαμβάνεται τις έννοιες καλό-κακό, αρσενικό-θηλυκό.
    • Αρχίζει να κατανοεί μέσα από πρακτικές εμπειρίες την ιδέα των αριθμών.
    • Το παιδί αποκτά το ρόλο του «μαθητή».
    Το παιδικό παιχνίδι
    Το παιδικό παιχνίδι μπορεί να είναι αμέτοχο, μοναχικό, παράλληλο, συντροφικό ή συνεργατικό. Με την πάροδο της ηλικίας παρατηρείται μείωση του μοναχικού και παράλληλου παιχνιδιού και αύξηση του συντροφικού και συνεργατικού παιχνιδιού.
    Το παιχνίδι είναι σημαντικό γιατί συμβάλλει στην ανάπτυξη γλωσσικών και κοινωνικών δεξιοτήτων, στην ανάπτυξη της συμβολικής σκέψης, στη βελτίωση της συγκέντρωσης, στη διαχείριση συναισθημάτων και στην ευελιξία της σκέψης.

    Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου;
    • Αποτελούμε πρότυπο συμπεριφοράς, μοιραζόμαστε τα πράγματά μας, επενδύουμε σε χρόνο και ενθαρρύνουμε την κοινωνική συναναστροφή.
    • Ανταποκρινόμαστε στις συναισθηματικές ανάγκες του παιδιού προσφέροντας αμέριστη αγάπη και στοργή, καλλιεργούμε αίσθημα ασφάλειας, ενθαρρύνουμε τις προσπάθειές του αποφεύγοντας τις επικρίσεις, εκφράζουμε τα συναισθήματά μας και παρακινούμε και το παιδί να κάνει το ίδιο. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την ερώτηση «εσύ πώς ένιωσες όταν…»
    • Μαθαίνουμε στο παιδί βασικούς κανόνες επικοινωνίας (διαλόγου), χρησιμοποιούμε πλούσιο λεξιλόγιο, διαβάζουμε παραμύθια (δείχνοντας με το δάκτυλό μας τη φορά της ανάγνωσης) κ.α.
    • Εμπλέκουμε τα παιδιά σε καθημερινές δραστηριότητες, δίνουμε έμφαση σε σχέσεις αιτίου-αιτιατού, τα βοηθάμε να αντιληφθούν με απλό τρόπο την έννοια ίδιο-διαφορετικό και να καταλήγουν σε συμπεράσματα μετά από λογική σκέψη.

    Οι παιδικοί φόβοι
    Ο φόβος είναι μια φυσιολογική συναισθηματική αντίδραση σε κάποιον πραγματικό ή αναμενόμενο κίνδυνο. Οι έντονοι, μόνιμοι και αδικαιολόγητοι φόβοι που αναφέρονται σε ένα ορισμένο είδος ερεθισμάτων αποτελούν τις φοβίες.
    Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου να ξεπεράσει τους φόβους του;
    • Ενθαρρύνουμε το παιδί να μιλάει για τους φόβους του και προσπαθούμε να το βοηθήσουμε να καθορίσει πόσο πραγματικοί είναι.
    • Διδάσκουμε στο παιδί τεχνικές με τις οποίες θα μπορεί να αντιμετωπίζει το φοβικό ερέθισμα π.χ. αν φοβηθεί στο σκοτάδι , μπορεί να σας φωνάξει.
    • Δίνουμε ευκαιρίες στο παιδί να γνωρίσει το φοβικό αντικείμενο, ενώ ταυτόχρονα νιώθει ότι είναι απόλυτα ασφαλές π.χ. παίζουμε μαζί «σκοτεινό δωμάτιο» κρατώντας το από το χέρι.
    • Ενημερώνουμε το παιδί και το προετοιμάζουμε για κάτι νέο και ασύνηθες που μπορεί να παρουσιαστεί.
    • Ενισχύουμε το αυτοσυναίσθημα του παιδιού και την τάση του για αυτονομία και αυτάρκεια.
    • Συνδέουμε το φοβικό αντικείμενο με μια ευχάριστη εμπειρία π.χ. κλείνουμε τα φώτα (εφόσον το έχουμε ενημερώσει) την ώρα που σβήνει τα κεράκια της τούρτας στο πάρτι του.
    • Ελέγχουμε πρώτα από όλα τους δικούς μας αδικαιολόγητους φόβους, μια κα τα πρώτα βασικά πρότυπα για τα παιδιά είναι οι γονείς του!

    Ψυχολόγος-Ειδική Παιδαγωγός
    Μαρία Τσιλιμπώκου

    Περισσότερα

    Δες πώς η φτώχεια επηρεάζει τον εγκέφαλο του παιδιού.

    Ένα παιδί που από την αρχή μεγαλώνει μέσα στη φτώχεια, μπορεί να υποστεί μακρόχρονες αρνητικές συνέπειες και σε βιολογικό επίπεδο, καθώς η φτώχεια στην πρώιμη παιδική ηλικία φαίνεται να σχετίζεται με μειωμένο όγκο του εγκεφάλου του παιδιού στην εφηβεία, πράγμα που επιδρά αρνητικά στην εγκεφαλική και νοητική ανάπτυξή του, σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα.

    Η νέα μελέτη έρχεται να επιβεβαιώσει προηγούμενα επιστημονικά ευρήματα που δείχνουν ότι η φτώχεια αυξάνει τον κίνδυνο για μειωμένες νοητικές επιδόσεις και, κατά συνέπεια, για μειωμένη απόδοση στο σχολείο. Από την άλλη, η έρευνα δείχνει ότι η σωστή ανατροφή και η συναισθηματική υποστήριξη από τους γονείς μπορεί να αποτελέσει ένα αντίβαρο και να αντισταθμίσει εν μέρει την αρνητική επίδραση της φτώχειας. Τα φτωχά παιδιά όμως, που δεν έχουν ούτε γονείς με τις κατάλληλες ικανότητες ανατροφής, βρίσκονται στην πιο μειονεκτική θέση.
    Οι ερευνητές, με επικεφαλής την παιδοψυχίατρο Τζόαν Λούμπι της Ιατρικής Σχολής του πανεπιστημίου Ουάσιγκτον και του Νοσοκομείου Παίδων του Σεν Λιούις, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο παιδιατρικό περιοδικό του Αμερικανικού Ιατρικού Συλλόγου “JAMA Pediatrics”, μελέτησαν μέσω μαγνητικής τομογραφίας την επίπτωση της φτώχειας στην ανάπτυξη του εγκεφάλου, εξετάζοντας τον όγκο της λευκής και της φαιάς ουσίας, καθώς και άλλων ζωτικών εγκεφαλικών περιοχών (ιπποκάμπου, αμυγδαλής) σε παιδιά ηλικίας έξι έως 12 ετών. Το βασικό συμπέρασμα ήταν ότι τα πιο φτωχά παιδιά είχαν γενικά μικρότερο όγκο όλων των παραπάνων εγκεφαλικών δομών.

    Αυτή η συρρίκνωση του εγκεφάλου μπορεί συχνά να οδηγήσει σε χρόνια προβλήματα, όπως κατάθλιψη, μαθησιακές και μνημονικές δυσκολίες, και μειωμένη αντοχή στο στρες.
    Σε σχετικό σχόλιο στο ίδιο ιατρικό περιοδικό, ο Τσαρλς Νέλσον της Ιατρικής Σχολής του πανεπιστημίου Χάρβαρντ και του Νοσοκομείου Παίδων της Βοστώνης τονίζει ότι, όπως δείχνει η νέα μελέτη, «οι πρώιμες εμπειρίες έχουν επιπτώσεις στις νευρωνικές και βιολογικές υποδομές του παιδιού με τέτοιο τρόπο που επηρεάζουν την πορεία της ανάπτυξής του και των κατοπινών επιδόσεών του».

    «Η έκθεση σε πρώιμες αντιξοότητες της ζωής (σ.σ. λόγω της φτώχειας) πρέπει να θεωρείται εξίσου τοξική με την έκθεση στον μόλυβδο, το αλκοόλ ή την κοκαΐνη και, ως τέτοια, πρέπει να τύχει της ανάλογης προσοχής από τις αρχές της δημόσιας υγείας», πρόσθεσε.

    πηγή.boro.gr

    Περισσότερα

    Η επίδραση του βίαιου οικογενειακού περιβάλλοντος στα συναισθήματα των παιδιών .

    

    Η έκθεση των παιδιών στη λεκτική και σωματική βία μεταξύ των γονέων, μπορεί να βλάψει την ικανότητα τους να εντοπίζουν και να ελέγχουν τα συναισθήματα τους, σύμφωνα με μια διαχρονική μελέτη που προέρχεται από το “Steinhardt School of Culture, Education, and Human Development” του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης.

    Τα ευρήματα, που δημοσιεύονται στο επιστημονικό περιοδικό “Development and Psychopathology”, δείχνουν επίσης ότι το διαταραγμένο οικογενειακό περιβάλλον και οι παρατεταμένες περίοδοι φτώχειας κατά την πρώιμη παιδική ηλικία, μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό εμπόδιο στη συναισθηματική προσαρμογή των μικρών παιδιών.

    “Η μελέτη μας εστιάζει στους τρόπους με τους οποίους η επιθετικότητα μεταξύ των γονέων, ενέχει δυναμική διαμόρφωση στη συναισθηματική προσαρμογή των παιδιών”, λέει η Σίμπιλ Ρέιβερ, καθηγήτρια της εφαρμοσμένης ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. “Γνωρίζουμε ότι οι έντονες διαφωνίες και οι συχνοί καυγάδες προκαλούν άγχος στους ενήλικες. Τώρα, η μελέτη αυτή αναδεικνύει και το αντίκτυπο που έχουν οι καυγάδες στα παιδιά”.

    Η έρευνα έχει δείξει ότι η έκθεση των παιδιών σε συγκρουσιακές και βίαιες συμπεριφορές στο σπίτι, μπορεί να διαμορφώσει τις νευροβιολογικές, γνωστικές και συμπεριφορικές αντιδράσεις τους. Η αυξημένη εγρήγορση που παρουσιάζεται στα παιδιά, μπορεί να συνεισφέρει βραχυπρόθεσμα στην ασφάλεια τους, αλλά μπορεί και να καταστεί επιζήμια για τη μακροπρόθεσμη συναισθηματική προσαρμογή τους. Για παράδειγμα, τα παιδιά που βιώνουν τους έντονους καυγάδες των γονιών τους, μπορεί να δυσκολεύονται να ελέγξουν τα συναισθήματά τους σε λιγότερο επικίνδυνες καταστάσεις, όπως στην τάξη του σχολείου.

    Ενώ οι προηγούμενες έρευνες έδειξαν μία σύνδεση των γονεϊκών συγκρούσεων σε μία συγκεκριμένη χρονική στιγμή και της επιρροής αυτής στη ζωή των παιδιών αργότερα στη ζωή τους, η Ρέιβερ και οι συνεργάτες της είχαν την ανάγκη να διερευνήσουν πώς τα παιδιά μπορούν να επηρεαστούν αρνητικά από την παρατεταμένη έκθεση σε αυτήν την επίθεση.

    “Ενδιαφερόμαστε και για άλλες μορφές αντιξοοτήτων στο περιβάλλον των παιδιών, συμπεριλαμβανομένης της φτώχειας και του διαταραγμένου οικογενειακού περιβάλλοντος, που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη συναισθηματική προσαρμογή τους, δεδομένου ότι λίγες μελέτες έχουν συμπεριλάβει παρόμοιες μεταβλητές στην εξέταση τους”, λέει η συγγραφέας της μελέτης Κλάνσυ Μπλερ, καθηγήτρια της εφαρμοσμένης ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης.

    Στη μελέτη αυτή, οι ερευνητές μέτρησαν την έκθεση των παιδιών κάτω από διάφορες αντιξοότητες και την πρόβλεψη της ικανότητάς τους στην αναγνώριση και τον έλεγχο των αρνητικών τους συναισθημάτων, όπως του φόβου και της θλίψης. Οι ερευνητές εξέτασαν 1.025 παιδιά και τις οικογένειές τους που ζουν στην ανατολική Βόρεια Καρολίνα και την κεντρική Πενσυλβάνια, δύο γεωγραφικές περιοχές με υψηλά ποσοστά φτώχειας.

    Οι ερευνητές αξιολόγησαν τις οικογένειες μέσα από μια σειρά επισκέψεων στο σπίτι από τη στιγμή που ένα παιδί ήταν ηλικίας μόλις δύο μηνών, μέχρι 58 μήνες μετά. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν μέσω γονεϊκών ερωτηματολογίων, των εργασιών που έβαζαν οι ερευνητές στους γονείς και τα παιδιά, καθώς και μέσα από ορισμένους άλλους παράγοντες όπως τη μέτρηση του διαταραγμένου οικογενειακού περιβάλλοντος – συμπεριλαμβανομένου του αριθμού των οικογενειακών μετακομίσεων, των αλλαγών στους φροντιστές των παιδιών, τα επίπεδα θορύβου, καθαριότητας και τον αριθμό των ατόμων σε σχέση με τον αριθμό των δωματίων σε σχέση με τη σταθερότητα. Μέσα στο χρονικό διάστημα των 58 μηνών, οι ερευνητές αξιολόγησαν την ικανότητα των παιδιών να αναγνωρίζουν και να εντοπίζουν τα συναισθήματα.

    Συσχέτιση της βίας μεταξύ των γονέων με τα αρνητικά συναισθήματα των παιδιών

    Η λεκτική και σωματική βία μεταξύ των γονέων από τη βρεφική μέχρι την πρώιμη παιδική ηλικία, ήταν σημαντικός προβλεπτικός παράγοντας της ικανότητας των παιδιών να προσδιορίζουν με ακρίβεια τα συναισθήματα τους σε αυτούς τους 58 μήνες. Η υψηλότερη έκθεση των παιδιών στη σωματική βία μεταξύ των γονέων, σχετίστηκε με χαμηλότερη απόδοση των παιδιών στην συναισθηματική επισήμανση, μέσα από απλές εργασίες. Παραδόξως, υψηλότερη έκθεση στη λεκτική επιθετικότητα μεταξύ των γονέων, συσχετίστηκε με μεγαλύτερη συναισθηματική επίγνωση μεταξύ των παιδιών.

    Η παρατεταμένη έκθεση των παιδιών στην επιθετικότητα μεταξύ των γονέων, συνδέθηκε επίσης με την ικανότητα των παιδιών να ελέγχουν τα δικά τους συναισθήματα της θλίψης τους, της απόσυρσης και του φόβου, βάζοντας τα σε μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης αργότερα.

    Ακόμη και άλλες μορφές αντιξοοτήτων συνέβαλαν επίσης στη συναισθηματική προσαρμογή των παιδιών. Όσο μεγαλύτερη είναι η χρονική διάρκεια που μία οικογένεια ζει σε συνθήκες φτώχειας, τόσο μειώνεται η ικανότητα ενός παιδιού να προσδιορίσει με ακρίβεια τα διαφορετικά συναισθήματα. Το έντονα διαταραγμένο οικογενειακό περιβάλλον, ειδικά η αποδιοργάνωση, μείωσε επίσης την ικανότητα ενός παιδιού να αναγνωρίζει τα συναισθήματα.

    “Αυτή η μελέτη ρίχνει φως στη σημασία του ρόλου των υποστηρικτικών γονέων, καθώς περνούν από διάφορα σκαμπανεβάσματα του γάμου τους” λέει η Ρέιβερ. “Οι γονείς πρέπει να ελέγξουν αρχικά τα δικά τους συναισθήματα θυμού, απογοήτευσης και ανησυχίας όταν ισορροπούν μεταξύ των απαιτήσεων της εργασίας, της οικογένειας και των ρομαντικών σχέσεων και ειδικότερα όταν παρουσιάζονται οικονομικές δυσκολίες στο περιβάλλον της οικογένειας”.

    Περισσότερα

    Ψυχικά προβλήματα από το ξύλο για τιμωρία.

    Τα παιδιά που τρώνε ξύλο από τους γονείς ή άλλους ενήλικες για να τιμωρηθούν για τα λάθη ή τις παραλείψεις τους, διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εκδηλώσουν προβλήματα ψυχικής υγείας όταν μεγαλώσουν, σύμφωνα με μία νέα μελέτη.

    Μεταξύ των ενηλίκων, ποσοστό 2% έως 7% των κρουσμάτων ψυχικών νόσων (συμπεριλαμβανομένης της μείζονος κατάθλιψης, των αγχωδών διαταραχών και της παράνοιας) οφείλονται στην σωματική τιμωρία που συνέβη κατά την παιδική ηλικία, λένε οι ερευνητές.

    Στη σχετική μελέτη, που πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Μανιτόμπα, στον Καναδά, αναλύθηκαν στοιχεία από περισσότερους από 34.600 Αμερικανούς ηλικίας άνω των 20 ετών, από τους οποίους οι ερευνητές πήραν συνεντεύξεις την περίοδο 2004-2005.

    Στην ανάλυση δεν συμπεριελήφθησαν εθελοντές οι οποίοι υφίσταντο σωματική, ψυχολογική ή σεξουαλική κακοποίηση, παραμέληση (συναισθηματική ή μη) ή άλλες μορφές κακοποίησης.

    Μεταξύ άλλων, οι ερευνητές τους έθεσαν το εξής ερώτημα: «Ως παιδί, πόσο συχνά σας έσπρωχναν, σας άρπαζαν, σας ταρακουνούσαν, σας χαστούκιζαν ή σας χτυπούσαν οι γονείς σας ή άλλοι ενήλικες που ζούσαν στο σπίτι σας;»

    Το περίπου 6% είπαν ότι ως παιδιά βίωναν αυτού του είδους τις σωματικές τιμωρίες «μερικές φορές», «αρκετά συχνά» ή «πολύ συχνά», δίχως όμως να βιώνουν άλλες μορφές κακομεταχείρισης από τους οικείους τους.

    Οι εθελοντές που είχαν υποστεί την σωματική τιμωρία είχαν κατά 59% περισσότερες πιθανότητες να αντιμετωπίζουν πρόβλημα εξάρτησης από το αλκοόλ, κατά 41% περισσότερες πιθανότητες να έχουν κατάθλιψη και κατά 24% περισσότερες πιθανότητες να πάσχουν από διαταραχή πανικού, σε σύγκριση με όσους δεν τιμωρούνταν σωματικά ως παιδιά.

    Όπως γράφουν οι ερευνητές στην επιθεώρηση «Pediatrics», τα ευρήματά τους προστίθενται σε αυτά που υποδηλώνουν ότι η σωματική τιμωρία κατά την παιδική ηλικία μπορεί να υπονομεύσει την ψυχική υγεία στο μέλλον, αυξάνοντας τον κίνδυνο κατάθλιψης, αυτοκτονικού ιδεασμού και κατάχρησης αλκοόλ.

    Επιπλέον, τα νέα ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι η εξάλειψη της σωματικής τιμωρίας των παιδιών μπορεί να μειώσει την συχνότητα των νοσημάτων ψυχικής υγείας.

    Η χρήση του ξύλου ως μέσου τιμωρίας των παιδιών αντενδείκνυται σθεναρά από τους ειδικούς, αλλά παρ’ όλα αυτά οι περισσότεροι γονείς δέρνουν τα παιδιά τους για να τα τιμωρήσουν.

    Οι ερευνητές τονίζουν ότι γονείς και παιδίατροι πρέπει να ενημερωθούν για την ανήκεστο βλάβη που κάνει στις παιδικές ψυχούλες το ξύλο και να προσπαθήσουν μαζί να βρουν άλλους τρόπους νουθεσίας των παιδιών.

    Περισσότερα

    5 (σοβαροί) λόγοι για να μην είμαστε υπερπροστατευτικοί γονείς

    Η αλήθεια είναι πως η μητρότητα είναι μια υπερβολικά δύσκολη υπόθεση. Πολλές μαμάδες στην προσπάθεια τους να διασφαλίσουν και να προστατεύσουν τα παιδιά τους δημιουργούν γύρω τους ένα προστατευτικό δίχτυ, προσπαθώντας να προλάβουν κάθε πιθανό κίνδυνο. Κάποια στιγμή όμως το δίχτυ αυτό αντί να τα προστατεύσει τα πνίγει…και τα μεταμορφώνει σε φοβισμένα πλάσματα ανέτοιμα να αντιμετωπίσουν τις υποχρεώσεις της ενήλικης ζωής.

    Τι πρέπει να κάνουν οι γονείς;
    Και βέβαια οι γονείς θα πρέπει να προστατεύουν και να φροντίζουν τα παιδιά τους. Όμως, αυτό θα πρέπει να γίνεται με μέτρο και με συναίσθηση του τι άλλο στερούν από το παιδί όταν δεν του επιτρέπουν διάφορα πράγματα ή όταν παρεμβαίνουν άκριτα. Όλα τα παιδιά χρειάζονται ευκαιρίες να εξερευνήσουν τον φυσικό και τον συναισθηματικό κόσμο γύρω τους, χωρίς τη συνεχή παρέμβαση των γονιών τους, προκειμένου να αποκτήσουν σιγουριά, αυτοπεποίθηση, υπευθυνότητα, χαρακτηριστικά που θα τους ακολουθούν μια ζωή. Προστατεύοντας τα παιδιά μας από τα δεινά και τους κινδύνους της ζωής αναπόφευκτα τους στερούμε και ένα σωρό εμπειρίες, γνώσεις, απογοητεύσεις και δυσκολίες που θα τα βοηθήσουν να ανεξαρτητοποιηθούν και να μπουν στην ενήλικη ζωή τους με αυτοπεποίθηση και υπευθυνότητα. Μπορεί να φαίνεται μακρινό, μπορεί να ακούγεται σκληρό, όμως ουσιαστικά ο ρόλος των γονιών είναι να ετοιμάσουμε τα παιδιά να ζήσουν στον κόσμο χωρίς εμάς. Αυτό είναι και το φυσιολογικό. Το ανάποδο είναι απλώς επικίνδυνο.

    1. Οι υπερπροστατευτικοί γονείς μεγαλώνουν παιδιά με χαμηλή αυτοπεποίθηση
    Τα παιδιά λαμβάνουν το μήνυμα ότι είναι ανίκανα να χειριστούν τις προκλήσεις της ζωής και αυτό με τη σειρά του επιδρά στην αυτοπεποίθησή τους. Μπορεί να νιώθουν ότι οι γονείς δεν τους έχουν εμπιστοσύνη να διορθώσουν τα λάθη τους και να αντιμετωπίσουν δυσκολίες από μόνοι τους και συχνά δημιουργούν την πεποίθηση ότι χωρίς τη συνεχή καθοδήγηση των γονιών τους δεν θα μπορέσουν να τα καταφέρουν ποτέ.

    2. Οι υπερπροστατευτικοί γονείς μεγαλώνουν άτολμα παιδιά
    Οι γονείς που φοβούνται πολύ μεταφέρουν στα παιδιά (μαζί με όλα τα άλλα) και τους φόβους τους. Οι ίδιοι μπορεί να διδάχτηκαν το φόβο στην παιδική τους ηλικία κι έχουν υιοθετήσει μια συγκεκριμένη συμπεριφορά απέναντί του. Έτσι, το παιδί βιώνοντας τις καταστάσεις και τις συμπεριφορές αυτές μαθαίνει να φοβάται και να συμπεριφέρεται απέναντι στον οποιοδήποτε φόβο με τον τρόπο που το κάνουν κι οι γονείς του. Συχνά οι γονείς αυτοί αποτρέπουν τα παιδιά τους από νέες δραστηριότητες που θεωρούν ότι εμπεριέχουν ένα βαθμό κινδύνου όπως για παράδειγμα τη χαρά της αναρρίχησης και του σκαρφαλώματος στην παιδική χαρά. Πολλές σωματικές και κοινωνικές δραστηριότητες μπορεί να αποθαρρύνονται κάνοντας τα παιδιά να νιώθουν ανασφάλεια και φόβο όταν εκτίθενται σε τέτοιες καταστάσεις.

    3. Οι υπερπροστατευτικοί γονείς μεγαλώνουν ατίθασα παιδιά
    Από την άλλη υπάρχουν παιδιά που στις φοβίες των γονιών τους λειτουργούν αντιδραστικά και ακραία. Έτσι, υπάρχει περίπτωση το παιδί που του λένε «πρόσεχε το ένα, πρόσεχε το άλλο» να φτάσει στο άλλο άκρο.

    4. Οι υπερπροστατευτικοί γονείς μεγαλώνουν αγχώδη παιδιά
    Σύμφωνα με επιστήμονες του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου του Κουίνσλαντ, ο αυξημένος φόβος των γονέων για την ασφάλεια των παιδιών τους, ειδικότερα όταν τα παιδιά αυτά είναι ήδη φοβισμένα, αυξάνει επιπλέον τον κίνδυνο ανάπτυξης προβλημάτων άγχους. Οι επιστήμονες συμβουλεύουν τους γονείς να μη διδάσκουν στα παιδιά τους ότι ο κόσμος είναι ένα υπέρμετρα τρομακτικό μέρος. Ο διευθυντής του Play England (ενός τμήματος της Εθνικής Παιδικής Ομάδας που ασχολείται με τους νέους στη Βρετανία) υπογράμμισε ότι «τα παιδιά που οι γονείς τους τους απαγορεύουν να παίζουν επικίνδυνα (για τραυματισμό) παιχνίδια, είναι πιθανόν να αντιμετωπίσουν μελλοντικά προβλήματα στη διαχείριση του άγχους τους και δύσκολων καταστάσεων».

    5. Οι υπερπροστατευτικοί γονείς μεγαλώνουν παιδιά επιρρεπή σε ακραίες και συμπεριφορές
    Έρευνες δείχνουν ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν με υπερπροστατευτικούς γονείς, όταν βρίσκονται πλέον στην εφηβεία και αποκτούν μεγαλύτερη ελευθερία, τείνουν να εμπλέκονται περισσότερο σε επικίνδυνες καταστάσεις σε σχέση με τους συνομηλίκους τους που δεν μεγαλώνουν με πιο χαλαρούς γονείς. Αυτό συμβαίνει γιατί στην πρώτη περίπτωση τα παιδιά δεν έχουν μάθει να αναλαμβάνουν την ευθύνη των πράξεών τους – ήταν κάτι που το έκαναν πάντα οι γονείς τους για αυτούς. Η ψευδαίσθηση του ελέγχου που μπορεί να έχουν οι γονείς πάνω στα παιδιά τους, μπορεί να οδηγήσει σε ακραία επαναστατική διάθεση καθώς το παιδί μεγαλώνει.

    Με τη συνεργασία της Κατερίνας Αγγελή (κλινική ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια).

    Περισσότερα

    Γιατί το παιδί μου δεν αντιδρά στη βία;

    Μάθετε στο παιδί σας πως πρέπει να αμύνεται.

    Όλα τα παιδιά από τη βρεφική τους ηλικία είναι απαιτητικά. Έχουν ένα συγκεκριμένο τρόπο να αντιδρούν για να ζητήσουν κάτι, να δείξουν τη δυσαρέσκεια τους, την ευχαρίστηση τους. Στους πρώτους μήνες αυτό εκφράζεται με το κλάμα ή το γέλιο, αργότερα όμως εξαρτάται από το χαρακτήρα που έχει σχηματίσει το παιδί σας.
    Ο χαρακτήρας του παιδιού σας οφείλεται κυρίως στο περιβάλλον που έχει μεγαλώσει. Το εξωτερικό περιβάλλον, οι γονείς, οι συγγενείς, οι φίλοι, και γενικότερα όσοι περνάνε αρκετές ώρες με το παιδί σας συμβάλλουν στο σχηματισμό του χαρακτήρα του. Ανάλογα με τα ερεθίσματα που έχει ένα παιδί, σχηματίζει το χαρακτήρα του έως τα πέντε του. Αργότερα στην εφηβεία του, ολοκληρώνει την προσωπικότητά του.
    Αν στο περιβάλλον του παιδιού υπάρχει η βία, τότε πιθανότατα να την προσθέσει και εκείνο στη συμπεριφορά του. Μπορεί εσείς να μην ασκείτε καθόλου βία στο παιδί σας,- ακόμα και όταν σας βγάζει εκτός εαυτού εσείς να επιλέγετε άλλες μεθόδους, που είναι και το πιο σωστό-, αυτό δε σημαίνει όμως ότι το παιδί σας δε θα ασκεί βία στη ζωή του. Μην ξεχνάτε ότι τα ερεθίσματα του δεν είστε μόνο εσείς. Δυστυχώς στο κόσμο που ζούμε, η βία είναι ένα κύριο χαρακτηριστικό.
    Αν το παιδί σας λοιπόν δεν αντιδρά στη βία που του ασκούν άλλα παιδιά τότε πρέπει να δράσετε. Πιθανότατα να είναι ένα ευαίσθητο παιδί με ανασφάλειες, το οποίο φοβάται να αμυνθεί. Αντιμετωπίζει ακριβώς την ίδια φοβία του περιορισμού, όπως τα παιδιά που ασκούν βία, απλά ο καθένας την εκφράζει διαφορετικά.
    Τονώστε την αυτοπεποίθηση του παιδιού σας και προσπαθήστε να το κάνετε να αισθανθεί ίσο με τα υπόλοιπα παιδιά. Δεν υπάρχει λόγος να το συγκρίνετε με τους συμμαθητές του ή τους φίλους του, αυτό ίσως να το κάνει να αισθανθεί χειρότερα. Μέσα στην καθημερινότητά του, δώστε του πρωτοβουλίες και επιβραβεύστε τον για κάτι καλό για να ανέβει η ψυχολογία του.
    Εξηγήστε του ότι η βία δεν είναι σωστό μέσο, ωστόσο η άμυνα είναι απαραίτητη στη ζωή του. Μάθετε στο παιδί σας να μπορεί να αντιδράσει δυναμικά στη βία. Να δηλώσει με έντονο λεκτικό τρόπο στα άλλα παιδιά ότι δεν του αρέσει αυτή η συμπεριφορά, να απομακρυνθεί από εκείνη την κατάσταση αν δεν μπορεί να αντιδράσει, ή να απευθυνθεί στους δασκάλους του, σε κάποιον που μπορεί να τιμωρήσει με σωστό τρόπο τα άλλα παιδιά. Σε καμία περίπτωση μην εμπλακείτε εσείς. Αφήστε το παιδί σας να λύσει το πρόβλημά του. Είναι κάτι που πρέπει να αντιμετωπίσει μόνο του. Μην ξεχνάτε ότι αυτές οι καταστάσεις θα ισχυροποιήσουν την προσωπικότητά του. Είναι ένα από τα πρώτα μαθήματα που παίρνει στη ζωή

    Περισσότερα

    Ντροπαλό παιδί: Πώς να το βοηθήσω;

    Τα περισσότερα παιδιά έχουν κάποιες στιγμές που νιώθουν ντροπή. Είναι μια πλευρά της ιδιοσυγκρασίας τους που δεν πρέπει να τη μεγαλοποιούμε ούτε και να την παραβλέπουμε. Άλλωστε, υπάρχουν πολλοί τρόποι για να τα βοηθήσουμε.

    Πόσες φορές δεν έχετε παρατηρήσει πιτσιρίκια να κρύβονται πίσω από το φουστάνι της μαμάς τους όταν πρέπει να χαιρετήσουν έναν άγνωστο, να γίνονται κατακόκκινα όταν πάνε να τα φιλήσουν, να χαμηλώνουν το βλέμμα, να είναι διστακτικά σε συγκεντρώσεις σε σπίτια που δεν έχουν ξαναπάει, να αρνούνται να μιλήσουν σε παιδάκια που δεν γνωρίζουν, να αισθάνονται άβολα να πουν το ποίημά τους στη γιορτή του παιδικού σταθμού;

    «Η ντροπαλότητα είναι ένα σταθερό και έμφυτο χαρακτηριστικό της ιδιοσυγκρασίας των ανθρώπων», αναφέρει η κ. Δώρα Σκαλή, ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια. «Μάλιστα, σε έρευνα που έγινε στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, όπου παρακολούθησαν τη συμπεριφορά συνεσταλμένων παιδιών από την ηλικία των 21 μηνών έως τα 7,5 χρόνια τους, τα ευρήματα έδειξαν ότι το 75% των ντροπαλών νηπίων συνέχισε να δείχνει συνεσταλμένη συμπεριφορά και στα 7 τους χρόνια, ενώ 25% είχαν γίνει κοινωνικά, αυθόρμητα, ομιλητικά, καθώς όλα αυτά τα χρόνια οι γονείς τους τα ενθάρρυναν πολύ στο να έχουν επαφές με άλλα παιδιά και τα βοήθησαν να βρουν τρόπους για να αντεπεξέρχονται σε νέες ή όχι τόσο οικείες καταστάσεις».

    Μεγαλώνοντας ένα ντροπαλό παιδί

    «Αρκετές φορές οι γονείς έχουν μια ιδεατή εικόνα, ένα πρότυπο στο μυαλό τους για το πώς θέλουν να είναι το παιδί τους, κι όταν αυτό αποκλίνει ή δεν το πλησιάζει καν, αρχίζουν χωρίς να το συνειδητοποιούν να δυσανασχετούν και να το επικρίνουν», συνεχίζει η ψυχολόγος. Κι όμως, δεδομένου πως σωστό και λάθος δεν υπάρχει όσον αφορά την προσωπικότητα ενός παιδιού, καλό θα ήταν να αποδεχτούν ότι η ιδιοσυγκρασία του παιδιού τους είναι αυτή και να το βοηθήσουν να γίνει λίγο πιο κοινωνικό με πολύ απλές τακτικές, αρχίζοντας από το να το ρωτήσουν με ειλικρινή περιέργεια γιατί φέρεται έτσι.

    Δώστε στο ντροπαλό σας παιδί, του την ευκαιρία να εξωτερικεύσει αυτά που το ενοχλούν, κι εκείνο με τη σειρά του θα σας δείξει την κατεύθυνση που πρέπει να ακολουθήσετε για να το βοηθήσετε. Αντίθετα, εάν περιοριστείτε στις παρατηρήσεις και τις επιπλήξεις («Γιατί δεν έδωσες το δώρο; Γιατί δεν χαιρέτησες; Μην το ξανακάνεις!»), το μόνο που θα πετύχετε είναι να περάσετε το μήνυμα στο παιδί ότι έχει ένα σοβαρό πρόβλημα, χωρίς να το βοηθήσετε να το ξεπεράσει. Ας μην παραβλέπουμε ότι ο χαρακτήρας κάθε παιδιού -είτε είναι λίγο είτε πολύ ή καθόλου ντροπαλό- είναι μοναδικός, με τα δικά του, εντελώς δικά του χαρακτηριστικά. Αυτό είναι άλλωστε που το κάνει αξιολάτρευτο. Καλό είναι, λοιπόν, να αποδεχόμαστε ορισμένα στοιχεία της ιδιοσυγκρασίας του, να το αγαπάμε γι’ αυτό που είναι, δείχνοντας πάντα σεβασμό για την προσωπικότητά του.

    Πώς θα ξεπεράσει την αμηχανία

    Συζητήστε μαζί του
    Εξηγήστε του με απλά και κατανοητά λόγια ότι και σ’ εσάς έχει τύχει κάποια στιγμή να αισθανθείτε ντροπή κι ότι γνωρίζετε πώς είναι να συναναστρέφεται κανείς ανθρώπους που δεν γνωρίζει ή, γενικότερα, να αντιμετωπίζει μια πρωτόγνωρη κατάσταση. Προτρέψτε το να σας πει πώς αισθάνεται, τι το ενοχλεί, ποιες καταστάσεις το κάνουν να είναι αμήχανο. Αυτή η εξωτερίκευση των συναισθημάτων του θα σας δώσει υλικό για συζήτηση και την ευκαιρία να ανακαλύψετε τις βαθύτερες ανησυχίες του και σε ποια σημεία χρειάζεται τη βοήθειά σας.

    Αποφύγετε να χρησιμοποιήσετε το χαρακτηρισμό «ντροπαλό» σαν να πρόκειται για κάτι κακό
    Δηλαδή σαν να το κατηγορείτε γι’ αυτό, καθώς και εκφράσεις του τύπου «είσαι πια μεγάλος και δεν πρέπει να ντρέπεσαι». Το μόνο αποτέλεσμα που μπορεί να έχουν είναι να κάνουν το παιδί να νιώσει ακόμα πιο άσχημα και να του δημιουργήσουν περισσότερο άγχος.

    Δώστε του χρόνο και κίνητρα
    Η αλλαγή ή η βελτίωση της ντροπαλής συμπεριφοράς δεν γίνεται από τη μια στιγμή στην άλλη. Όσο περνάει ο χρόνος, με τις εμπειρίες που αποκτά καθημερινά και την επαφή με τους συνομηλίκους του αλλά και τη δική σας ενθάρρυνση θα αρχίσει σιγά σιγά να νιώθει πιο άνετα.

    Φροντίστε να έχει επαφές με άλλα παιδιά
    Γράψτε το στον παιδικό σταθμό, καλέστε τους φίλους του από το πάρκο στο σπίτι σας, για να μπορεί να παίξει μαζί τους σε οικείο περιβάλλον.

    Δώστε το καλό παράδειγμα
    Χαιρετώντας εσείς με ενθουσιασμό, καλωσορίζοντας με θερμή υποδοχή φίλους ή συγγενείς κι εξηγώντας στο μικρό ποιοι είναι, ότι είναι πρόσωπα που αγαπάτε και σας αγαπούν, θα δεχτεί ευκολότερα την παρουσία τους. Αργά ή γρήγορα θα μιμηθεί αυθόρμητα τη συμπεριφορά σας.

    Δείξτε του, τρόπους με τους οποίους μπορεί να πλησιάσει ένα συνομήλικό του
    Για παράδειγμα, σ’ ένα παιδικό πάρτι ή στο πάρκο, όπως να ρωτήσει ποιος είναι ο αγαπημένος του ήρωας ή αν θα ήθελε να παίξουν με τα παιχνίδια του. Εάν δείξει διάθεση να το τολμήσει, παραμείνετε δίπλα του για να νιώθει ασφάλεια, κυρίως τις πρώτες στιγμές -είναι οι δυσκολότερες- μέχρι να σπάσει ο πάγος και στη συνέχεια αποχωρήστε διακριτικά.

    Τονώστε την αυτοπεποίθησή του
    Εστιάστε την προσοχή σας στις θετικές πλευρές του χαρακτήρα του, σε ό,τι μπορεί να κάνει καλά, όπως ότι τα καταφέρνει σε κάποιο άθλημα, έχει ωραία φωνή ή ζωγραφίζει όμορφα.

    Δώστε του την ευκαιρία να πάρει πρωτοβουλίες
    Ζητήστε του, για παράδειγμα, να επιλέξει μόνο του το δώρο που θα προσφέρει στο φίλο του. Επιπλέον, επειδή τα ντροπαλά παιδιά συχνά αισθάνονται ότι υστερούν στην εμφάνιση, χρειάζονται κατά διαστήματα ορισμένα θετικά, επαινετικά σχόλια και για την εμφάνισή τους, χωρίς όμως υπερβολές.

    Επιβραβεύετε τις προσπάθειες του
    Επαινέστε το με ενθουσιασμό κάθε φορά που «δοκιμάζει τις δυνάμεις του» και κάνει ένα μικρό βήμα προόδου για να τονώνεται η εμπιστοσύνη στον εαυτό του. Πείτε του λοιπόν πολλά «μπράβο» όταν σας πει ότι πέρασε όμορφα στο πάρτι που πήγε γιατί έπαιξε και γνώρισε παιδάκια, όταν μιλήσει με περισσότερη ευκολία στα καινούργια πρόσωπα που του απευθύνουν το λόγο, όταν βρεθεί σε μια ομάδα παιδιών και δείξει προθυμία να συμμετέχει. Η επιδοκιμασία σας για το «κατόρθωμά» του θα ενισχύσει την καινούργια συμπεριφορά του, την οποία θα θελήσει να επαναλάβει.

    Με τη συνεργασία της Δώρας Σκαλή (ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια).

    Περισσότερα